- ستایشگری پروردگار در خور کیست؟ 1
- نعمتهای خدا را نمی توان شمرد 11
- حق خدا را نمی توان ادا کرد 20
- حق خداوند بر مردم چیست 21
- چگونه می توان حق خداوند را ادا نمود 23
- چرا بشر نمی تواند حق خدا را ادا کند 23
- اندیشه ها به کنه ذاتش نرسد 27
- ادراک از راه حواس ظاهری 28
- ادراک از راه آثار 28
- صفات خدا را حدی و نهایتی نیست 31
- آفرینش موجودات 41
- پخش بادها 46
- فایده کوهها 58
- دین و مراتب کمال آن 66
- بیان نتیجه آخرین بخش از جمله نهم 81
- خداوند قابل اشاره و شمارش نیست 85
- اشاره ی حسی 85
- اشاره ی عقلی 86
- خدا جایی ندارد و جایی هم خالی از او نیست 89
- وجود خدا حادث و مسبوق به نیستی نیست 95
- خدا با همه چیز هست و از هیچ چیز جدا نیست 97
- فعل خدا 102
- بینائی خدا 104
- خدا در تنهائیش نیاز به مونس نداشت 107
- چرا خداوند مونس آرامش بخش نمی خواهد 108
- ایجاد خدا 111
- پی گیری گفتار پیشین 116
- علم و احاطه خدا پیش از آفرینش 122
*****
(1) سوره ی اسراء آیه ی 46.
(2) این معنی در صورتی است که باء (بحمده) را بمعنی مع بگیریم، ولی اگر باء را برای سببیت بگیریم، چنانچه ظاهر همین است، معنی چنین می شود (چیزی در جهان نیست جز اینکه خدا را بوسیله ی
ثنا گوئی تسبیح می کند) و در این صورت حمد خود یک نوع تسبیح شمرده شده است زیرا لازمه ی اثبات علم و قدرت مثلا برای خدا، نفی جهل و عجز است.
(3) نهج البلاغه (فیض الاسلام) ص 1291.
(4) قطب راوندی در شرح نهج البلاغه این عمومیت را از گفتار مولی استفاده نموده است و این نظر به عمومیتی که از الف و لام جنس فهمیده می شده بوده است و اعتراض ابن ابی الحدید به وی بی مورد است.
(5) منهاج البراعه فی شرح نهج البلاغه خوئی صفحه ی 295.
(6) شرح نهج البلاغه خوئی صفحه 298.
(7) وافی مجلد اول صفحه 89.
(8) کافی کتاب التوحید صفحه ی 93.
نعمتهای خدا را نمی توان شمرد
اصل: و لا یحصی نعمائه العادون:
ترجمه: حسابگران نعمتهای او را نمی توانند شماره و ضبط کنند.
واژه ها: احصاء: دریافت چیزی بواسطه ی شمردن آن است(1) و شمردن و ضبط کردن نیز معنی کرده اند(2).
و عادون بمعنی اصحاب عدد و حساب است(3).
و نعماء مقابل ضراء است(4).
، چنانچه در آیه شریفه ی قرآن آمده است «ولئن اذقناه نعماء بعد ضراء مسته