پرتوی از انوار نهج البلاغه صفحه 41

*****

(1) منتهی الارب و مفردات راغب.
(2) منتهی الارب.
(3) منتهی الارب و مفردات راغب.
(4) منتهی الارب.
(5) ممکن است گفته شود خداوند در اصل وجود با سایر موجودات مشترک و از جهت اینکه وجود او واجب و حتمی است از سایر موجودات ممتاز می گردد.
(6) گوئیم این، تنها یک اشتراک لفظی است و گر نه از لحاظ مفهوم، وجود خدا واجب و ازلی و ذاتی و بسیط از هر جهت است و با وجود موجودات که مسبوق به نیستی و محتاج به غیر و محدود است مغایر می باشد.
(7) شرح نهج البلاغه خوئی صفحه 306.

شرح نهج البلاغه خویی صفحه 305.

(8) سوره ی انعام آیه 103.
(9) سوره ی فجر آیه ی 22.
(10) سوره ی کهف آیه ی 110.
(11) سوره ی حدید آیه ی 13.
(12) کافی مجلد اول صفحه ی 89 حدیث پنجم.
(13) تفسیر کبیر مجلد هشتم صفحه 68.
(14) بحار الانوار چاپ کمپانی جلد هفتم صفحه ی 53. و در جلد اول تفسیر برهان چاپ قدیم صفحه ی 274 چند روایت معتبر در این معنی رسیده است.

آفرینش موجودات

اصل: فطر الخلائق بقدرته

ترجمه: آن خدائی که آفریدگان را از روی قدرت آفرید.

واژه ها: اصل فطر بمعنی شکافتن است و بمعنی ایجاد و ابداع (آفریدن بدون سابقه) هم می آید و خلائق جمع خلیفه بمعنی آفریدگان است.(1).

شرح: در این فراز از سخن مولی (ع) به سه نکته اشاره می شود:

نکته اول: چنانچه گفته شد فطر بمعنی شکافتن است و هنگامی که این فعل (فطر) بخدا نسبت داده شود اگر درباره ی چیزی باشد که مایه موجودی قبلا داشته است بمعنی ایجاد با مایه و مرادف با صنع است، یعنی ماده ای را از صورتی به صورت دیگر درآوردن، مثل اینکه خدا