پرتوی از انوار نهج البلاغه صفحه 99

صفحه 99

4- ارتباط علی و معلولی در پدیده ی جهان، مانند ارتباط عوامل طبیعی با آثاری که در طبیعت از آنها پدیدار می شود.

5- ارتباط علی و معلولی قدیم و حادث یعنی ارتباط وجود ازلی با موجودات که نبوده و بود شده اند.

و ارتباط خدا با آفریدگان از این قسم پنجم است زیرا در اقسام چهارگانه ی دیگر محدودیت و احتیاج به زمان و مکان لازم می آید ولی در این قسم علت غنی ذاتی و بی نیاز از معلول و معلول فقیر ذاتی و در اختیار علت است.

و البته حقیقت این ارتباط برای ما مکشوف نیست و کاوشگران درباره ی آن بحث هائی نموده اند و امام علیه السلام آن را در این دو جمله خلاصه نموده است. و در آیات قرآن از این معنی درباره ی توجه بندگان به آفریدگان جهان و در

نتیجه مراقبت و مواظبت نسبت به اعمال و رفتارشان استفاده شده است.

در سوره ی حدید آیه ی 5 می فرماید «و هو معکم اینما کنتم و الله بما تعلمون بصیر» و خدا با شماست هر جا که باشید و خدا به آنچه می کنید بیناست. و در آیه ی دیگر می فرماید «ما یکون من نجوی ثلثه الا هو رابعهم و لا خمسه الا هو سادسهم و لا ادنی من ذالک و لا اکثر الا هو معهم اینما کانوا ثم ینبئهم بما عملوا یوم القیمه ان الله بکل شی ء علیم»(2).

(رازی میان سه نفر از بندگان نمی باشد جز اینکه خدا چهارمی از ایشان است و میان پنج نفر از آنها نمی باشد

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه