حکمت اصول سیاسی اسلام صفحه 264

دلخواه گروهی و اجتماعی با همکاران بوده است. «مبانی مناسبات انسانی در مدیریت اسلامی تالیف آقای سیدمحمود سیاهپوش حسینی، ص 11».

با تحلیلی که ما در مبحث حاکمیت خداوندی می آوریم «حکومت مردم بر مردم» از شعار زیبا تحول یافته و مبدل به یک واقعیت عینی می گردد.

*****

حاکمیت خداوندی یعنی چه؟

مسلم است که طرح حاکمیت خداوندی برای عمل در یک جامعه ی امروزی (که قرون و اعصاری زیاد بدون اینکه در مغز گردانندگان جوامع چنین مفاهیمی مطرح

شده باشد، و با در نظر گرفتن بروز عقاید و مکتبهائی که حکومت مردم بر مردم را اگر چه به عنوان شعار مطلوب و آرمان به طور جدی مطرح ساخته اند) بسیار بعید و نامانوس جلوه خواهد کرد، همان اندازه که طرح انسان رها از زنجیر خودخواهی و ماشین و از خودبیگانگی بعید و نامانوس جلوه می کند. بنابراین، آنچه که منطق واقع یابی انسانی اقتضاء می کند، اینست که ما خود واقعیت را پیگردی نموده و هراسی از شرایط ساختگی ذهنها که به وسیله ی پیشتازان قدرت پرست و خودمحور به وجود آمده و هرگونه واقعیتهای ضروری و مفید را بعید و نامانوس جلوه می دهد، نداشته باشیم، لذا باید نخست مفردات قضیه ی (حاکمیت خداوندی) را از آلودگیهای گوناگون ذهنی که قیافه ی واقعی آن دو را پوشانیده است تصفیه و تنقیح نمائیم.

1- الله:

بدون کمترین تردید نمی توان به آن مفاهیمی که در اذهان معمولی بشری ساخته می شود و یا در افکار آن دسته از کسانی که درباره ی خدا به نوعی حساسیت دچار شده اند، ارزش شناخت درباره ی آن موجود برین قائل شویم، و به عبارت ساده تر اینان خدا را نمی شناسند و او را به جای نمی آورند. شگفت آورتر از این انحراف فکری دیده نمی شود که قانون لزوم رجوع به پائین ترین و عالی ترین مختصات یک حقیقت برای شناخت آن، در همه ی واقعیات جهان هستی مورد قبول قرار گرفته است، ولی درباره ی شناخت الله قانون مزبور مراعات نمی شود!! به عنوان مثال برای به دست آوردن شناختی صحیح درباره گل و ترتیب اثر

دادن به آن شناخت، بهره برداری از قانون مزبور را ضروری می بیند که می گوید: باید از گل دو برگی بسیار ساده تا آن گل که دارای برگهای زیاد و بوی عالی و رنگهای متنوع و شکل بسیار زیبا است، همه و همه مطرح شود، و نمی توان برای تحصیل معرفت به درک ابتدائی کسی که در دامنه ی کوهها فقط یک نوع گل ساده را دیده است، قناعت نمود، ولی درباره ی مفهوم الله به تصور ابتدائی ترین مفهوم در ذهنهای پایین