حکمت اصول سیاسی اسلام صفحه 330

کردن غرایز حیوانی، از تقوی انسانی برخوردار شود، بنابراین، پنج گروه می توانند از کرامت انسانی- الهی با درجات مختلف بهره ور شوند.

حق کرامت بالاتر از حقوق و داخل در منطقه حکم است

همانطور که در حق حیات متذکر شدیم که این حق به معنای امتیاز یا اختصاصی نیست که قابل نقل و انتقال و اسقاط باشد در موضوع کرامت هم صدق می کند، یعنی حق کرامت به معنای حق اصطلاحی (امتیاز یا اختصاص قابل نقل و انتقال و اسقاط) نیست. از دیدگاه اسلام هیچ کسی نباید امتیازی را که خداوند به عنوان کرامت و شرف و حیثیت ارزشی به او عنایت فرموده است نقل یا اسقاط کند. مثلا کسی نمی تواند بگوید: من حق احترام خود را در برابر فلان مقدار پول یا کالا یا چیز دیگر به فلان شخص منتقل نمودم یا آن را ساقط کردم و من پس از نقل و انتقال حق احترام و کرامت و شرف ندارم هر کس هر اهانتی را برای من روا بدارد، مانعی نیست از دیدگاه اسلام چنانکه دفاع از کرامت و شرف انسانی لازم است، همانطور ارشاد کسی که بر فرض بسیار بعید بخواهد از کرامت و شرف خود دست بردارد، واجب است.

هیچ کس کرامت و شرافت کس دیگر را مورد اهانت قرار نمی دهد مگر اینکه نخست کرامت و شرافت خود را از دست داده باشد

در این مطلب بسیار بااهمیت

دقت فرمائید، در این دنیا زندگی بدون کرامت و شرافت انسانی نه فقط زندگی انسانی نیست، بلکه حتی از زندگی حیوانی پست تر است، زیرا بدیهی است که انسان فاقد کرامت و شرافت به جهت داشتن نیروها و استعدادهای متنوع می تواند اقدام به تخریب و نابودی کرامت و شرف همه انسانها نماید و او می تواند برای اشباع خود خواهیهایش همه انسانها را به خاک و خون بکشد، در صورتیکه حیوانات حتی درنده ترین آنها قدرت آسیب زدن به کرامت و شرف انسانی را ندارند. نهایت امر در صورت گرسنگی یا به اقتضای طبیعتی که دارد ممکن است آسیبی به جسم آدمی برساند (ولی نه از روی غرض و مرض و چهره ی ضدانسانی و لجاجت) خلاصه، با مطالعات همه جانبه در وضع مغزی و روانی انسانها، به این نتیجه می رسیم که اگر کسی پی به اهمیت کرامت و شرف انسانی ببرد و خود از این سرمایه باعظمت انسانی برخوردار باشد، محال است که به کس دیگر اهانت بورزد و کرامت و شرف او را جریحه دار کند. بنابراین، اگر اشخاصی در هر خانواده و هر