حکمت اصول سیاسی اسلام صفحه 335

معقول» قرار می دهند، اگر چه همواره باید با خرد و منطق سلیم مورد اندیشه و تقویت و معرفت جدید قرار بگیرند، قابل زوال نیستند.

خلاصه ای از اعتقادات ضروری که نه تنها پایبندی به آنها خلاف آزادی نیست، بلکه بی اعتنائی به آنها، انسان را در زنجیر غرائز حیوانی و مخصوصا در دام خودمحوری از انسانیت ساقط می نماید

1- دلائل علمی و فلسفی و احساس فطری انسانها و غیرذلک وجود خدا و ارتباط او را با جهان هستی

و انسانها اثبات می نمایند، مناقشات نفی کننده ی این وجود بدیهی یا الفاظ بافی حرفه ایست یا ناشی از خود بزرگ بینی یا از بازتابهای تقلیدی و یا از اعتقاد به اینست که اگر خدائی وجود داشت، می بایست مطابق خواسته های من جهان را بسازد و آن را بجریان بیندازد!!! و هیچ عقیده ای منطقی تر و پاسخ گو تر به همه ی مشکلات هستی شناسی و زندگی در این دنیا، از اعتقاد بوجود خدا، نیست که بتواند جانشین آن گردد بدون اعتقاد به خدا، برای هستی هیچ حکمت و منطقی نمی توان فرض کرد، بدون اعتقاد به خدا برای زندگی در این دنیا و اصول ارزشی انسانی هیچ هدف و فلسفه ای نمی توان پیدا کرد. به همین دلائل بوده است که بشر در طول تاریخ نه تنها نتوانسته است این اصیل ترین احساس را نادیده بگیرد، بلکه با پیشرفتهای علمی در گذرگاه قرون و اعصار، براهین روشنتری برای اثبات خدا مطرح نموده است و برخی دیگر که درباره ی این احساس بی اعتنائی از خود نشان می دادند، نگرانی عمیقتری بروز داده اند، اینست اصل توحید.

2 و 3- بشر به شهادت سرگذشت همه ی اقوام و ملل، با درک و عقل خود بدون وابستگی به خدا بوسیله ی وحی که به پیامبران نازل شده است، در مشکلات روز افزون گرفتار شده است. به این معنی که بشر نتوانسته است بدون برخورداری از رسالت پیامبران، و پیشوایانی بعد از آنان که جانشینان آن پیامبرانند سعادت خود را حتی بطور نسبی به دست بیاورد. این یک حقیقت قابل مشاهده است که بشر اگر

چه با گذشت قرون و اعصار، قدمهائی در تحصیل وسائل بهتر برداشته است، ولی نه تنها نمی توانسته به سعادت مطلوب خود نائل گردد، بلکه حتی دردی را درمان نکرده، درد یا دردهای دیگری را بجای آن نشانده است. این نکبت که برای تخدیرشدگان ناملموس است، چیزی نیست که بتوان با اصطلاح بافیهای خوشایند و تسلیت بخش پوشانید. این عقیده هم با نظر به ریشه ی پایداری که دارد، قابل دگرگونی نیست. اینست دو اصل نبوت و امامت.