حکمت اصول سیاسی اسلام صفحه 360

دنیوی می دانند که در آن مقتضیات وقت رل بزرگی بازی می کند. البته نفوذهای مذهبی در تشکیل قوانین خیلی موثر و قوی بوده اند. قانون عبرانی پنتاتوک که پنج کتاب اول تورات باشد، تعلیمات مسیح و قوانین کلیسائی هر کدام کمکی به فکر قانونی ما کرده اند. در ازمنه ی پیش غیرمعمولی و غیرعادی نبود که سیاستمداران با نفوذ و قضات و قانونگذاران را از میان مشایخ کلیسا انتخاب کنند، ولی با وصف همه ی اینها، قانون باز به صورت یک امر دنیوی باقی مانده است. مجالس مقننه برای وضع قانون و دادگاهها برای اجرای آن به وجود آمده است، و اینها تاسیسات این جهانی به شمار می آیند که با دولت سر و کار دارند و مسئول آن می باشند، نه با کلیسا و مذهب. از این رو قانون ما در آمریکا تکالیف مذهبی معین نمی کند، بلکه در حقیقت هشیارانه آنها را حذف می کند. قانون در آمریکا فقط یک تماس محدودی با اجرای وظایف اخلاقی دارد. در حقیقت یک شخص آمریکائی در همان حال که ممکن است یک فرد مطیع قانون باشد، ممکن است یک فرد پست و فاسدی هم

از حیث اخلاق باشد...)(2).

*****

آزادی سیاسی

دو اصل اولی در دین اسلام:

1- هر کس درباره ی خویشتن دارای سلطه و اختیار است.

2- عدم سلطه و اختیار دیگری درباره ی انسان ثابت است.

اصل اولی می گوید: هر کسی در غیر روابط جبری با «جز خود» اختیار شئون و روابط و جمیع کیفیات زندگی خود را داراست و می تواند در امور مزبوره هرگونه هدف گیری و انتخاب وسائل داشته باشد، مگر اینکه مانع صریح قانونی او را جلوگیری نماید، مانند ضرر زدن به خویشتن و یا به دیگران و در هر شکلی و با هر وسیله ای که باشد، و ضرر چنانکه در جای خود تفسیر شده است اعم از مادی و غیرمادی می باشد، مثلا میگساری، اصرار بر جهل با امکان برطرف ساختن آن، ترک واجبات و غوطه ور شدن در شهوات و به طور کلی ارتکاب محرماتی که در شرع انور اسلام مقرر شده و علت تحریم آنها یا ضرر جسمانی و مادی آن است مانند انواع زهر، و کلیه مواد مضر بر بدن و یا ضرر روحی است مانند غنا که لهو و لعب است، و یا هر دو ضرر را در بر دارد، مانند میگساری و قمار و غیر ذلک، و اما اصول و مسائل دیگر آزادی سیاسی در اسلام در مباحث همین کتاب مشروحا مطرح شده است.