حکمت اصول سیاسی اسلام صفحه 369

(ولی چه کنم) کسی که اطاعت نمی شود، رایی ندارد.

آنجا که عظمت زمامدار فوق قدرت و ابعاد مغزی و روحی مردم جامعه است

برای درک حقیقت این مطلب مراجعه کنیم به عبارات «جبران خلیل جبران» که می توان گفت از متفکران درجه ی عالی از انسان گرایان (اومانیستها)ی دوران معاصر ما بوده است، مولف کتاب الامام علی صوت العداله الانسانیه (جرج جرداق) عبارات جبران را چنین نقل می کند: (در اعتقاد من، فرزند ابیطالب اولین شخصیت عرب است که با روح کلی هستی رابطه برقرار کرده و به همسایگی و گفتگو با آن موفق شده است، و او نخستین عرب است که لبهای (نازنینش) ترانه های آن روح کلی را با گوشهای مردم آشنا ساخت که پیش از وی نشنیده بودند، آنان میان فروغ روشهای بلاغت او در تاریکیهای سرگذشتشان سردرگم شده بودند، کسانی که از عظمت بلاغت او شگفت زده و مسرور شدند، همانها بودند که به فطرت (کمال جوی) خود تکیه داشتند،

و کسانی که با آن بلاغت عظیم از سر خصومت برآمدند فرزندان جاهلیت بودند. علی بن ابیطالب از این دنیا رفت در حالیکه شهید عظمت خود بود. علی بن ابیطالب از این دنیا چشم بربست، نماز میان دو لبانش، علی بن ابیطالب از این دنیا رخت بربست اشتیاق پروردگار در دلش قوم عرب مقام و منزلت او را نشناخت تا اینکه مردمی از فارس از همسایگان عرب برخاستند که میان جواهر و سنگریزه تفاوت می گذاشتند (تا حدودی او را شناختند) علی بن ابیطالب این دنیا را وداع گفت، پیش از آنکه رسالتی را که به عهده داشت به تمام و کمال به جهان بشری برساند، با اینحال من او را مجسم می کنم با لبی تبسم کنان(1).

پیش از آنکه دیده از این زمین بربندد. رفت از این دنیا چونان پیامبران بینائی که به جامعه ای می آمدند که جامعه ی آنان نبود و برای قومی مبعوث می شدند که شایستگی مردمی او را نداشتند، و در زمانی حرکت می کردند که زمان آنان نبود، و قطعی است که برای پروردگار رازی در این جریان است که خود داناتر است).

اصل عبارات «جبران خلیل جبران» بنا به نقل «جرداق» به قرار زیر است:

فی عقیدتی ان ابن ابیطالب کان اول عربی لازم الروح الکلیه و جاورها و سامرها،