حکمت اصول سیاسی اسلام صفحه 378

طبقه ی لویاتان ها) خواهند گشت، البته از دیدگاه این طبقه نیازهای دیگر مردم هم در نظر گرفته می شود، ولی فقط برای آنکه زنده بمانند و بتوانند در مسیر خواسته های طبقه ی ممتاز قرار بگیرند، ممکن است برای تحقق بخشیدن به چنین آرمان جهانخواری، دیگر مردم را در بی بند و باری فرو برند که برای آنان سرابی آب نما از آزادی واقعی بوده باشد، چنانکه اغلب جوامع دوران معاصر در پیش گرفته اند.(1).

2- پیشتازان قدرتمند جامعه بدون اعتناء به همه ی نیازهائی که ابعاد و استعدادهای گوناگون انسانهای جامعه اقتضاء می کند، با نظر به برخی از نیازهای واقعی، با اجرای یک طرز معین از تفکرات درباره ی زندگی انسانی با عنوان جالب ایدئولوژیک طبقاتی را حذف و طبقات دیگری را جانشین آنها بسازند. تفاوت مابین این دو طبقه سازی در اینست که در قسم اول گردانندگان جامعه با کمال مهارت با

آزاد گذاشتن مردم در اشباع شهوات و خواسته های طبیعی محض خود، طبقات مطلوب خودشان را، به عنوان خواسته های مردم به وجود می آورند و مردم می پندارند که موقعیتها و طبقات همان است که آنان با کمال آگاهی و اختیار حتی در تعیین کمیت و کیفیت آنها به وجود آورده اند!!، در صورتیکه در قسم دوم فقط بهشت موعود زندگی اجتماعی در پیروی از طرز تفکرات عده ای به نام پیشتازان ایدئولوژی است که از مردم سلب آگاهی و اختیار می نماید و نه تنها طبقات جامعه را از همه ی جهات مشخص می سازد، بلکه همه ی شئون حیات فردی و اجتماعی انسانها را در قبضه ی سلطه ی خود می گیرد، ولی می توانیم طبقات اجتماعی در قسم اول را پیرو و در قسم دوم را پیشرو بنامیم. ولی همانگونه که در مباحث این قسمت (طبقات مردم در جامعه ی اسلامی) خواهیم دید: اسلام هیچ یک از دو طبقه بندی اجتماعی را نمی پذیرد و راه دیگری را مطرح می کند که طبقات به عنوان وسائلی صحیح در مسیر ایجاد حیات معقول مردم همه جامعه می باشد. پس از این دو مقدمه، وارد می شویم به مباحث مربوط به طبقات مردم در جامعه ی اسلامی، امیرالمومنین علیه السلام می فرماید:

و اعلم ان الرعیه طبقات لایصلح بعضها الا ببعض، و لا غنی ببعضها عن بعض «و بدان مردم جامعه از طبقاتی تشکیل یافته است که بعضی از آنها بدون بعض دیگر نمی تواند