حکمت اصول سیاسی اسلام صفحه 385

امور اقتصادی، پزشکان، بازرگانان، لشکریان و غیرذلک، ضرورت این طبقات یا اصناف و گروه ها برای حفظ حیات اجتماعی جامعه به قدری ضروری است که هیچ تردیدی در آن نمی توان کرد، اگر مطلوبیت این موقعیت ها به حد ضرورت زندگی اجتماعی بوده و جامعه فاقد آن باشد، برای ایجاد نظم و بقای حیات اجتماعی، باید آن موقعیتها به جهت واجب کفائی (که در صورت

تعیین افراد شایسته واجب عینی می باشد) ایجاد گردد، و اصل اساسی در مسئله ی طبقات اجتماعی ارشاد عالی حکومت اسلامی است که آنها را در مسیر خدمت به حیات معقول انسانها قرار بدهد.

قسم دوم- طبقات از دیدگاه تکامل شخصیتی، از نظر ما همواره اجتماع دارای چهار قسم طبقه است:

1- طبقه ی انسانهای باتقوی که موفق به قرار گرفتن در مسیر صیانت تکاملی ذات گشته و می توانند الگوی رشد جامعه باشند.

2- طبقه ی انسانهائی که در مسیر تحصیل تقوی قرار گرفته اند.

3- طبقه ی انسانهای بی خیال و بی اعتنا به نیک و بد و پیرو مکتب (باری به هر جهت) و ساکنان قهوه خانه ی سرخوشان که اگر ترقی کنند به گروه پوچ گرایان می رسند.

4- طبقه ی ضد تقوی- این مردم همانها هستند که برای وصول به اهداف خودخواهانه و کامکارانه ی خود، حاضرند همه گونه ارزشها را قربانی نمایند. اینان خفاشان خورشید حقیقتند، با این تفاوت که خفاشان در محرومیت از نور خورشید، هیچ گونه اختیاری ندارند و هیچ اطلاعی از نور و مزایای آن در ذهنشان خطور نمی کند، در صورتیکه خفاشان انسان نما با آگاهی و اختیار یا حداقل با امکان دست یافتن به آن دو، خود را به نابینائی می زنند!! یعنی دارای چشم و گوش باز هستند و با اینحال:

چشم باز و گوش باز این عما!!

حیرتم از چشم بندی خدا!

سیاست اسلامی چنین است که به علاوه ی مدیریت زندگی طبیعی مردم و توجیه آنان به آنچه که شایسته است، کم کردن از تعداد طبقه سوم و چهارم با هر وسیله ی ممکن، و افزودن به شماره ی

طبقه ی اول و دوم می باشد. سیاست اسلامی اهمیت این وظیفه را در پیش برد تکامل جامعه از نظر روحی در درجه اول می داند، یعنی با نظر به هدف اصلی بعثت پیامبران عظام که تکامل انسانها و قرار گرفتن آنان در مسیر حیات معقول است، کمترین مسامحه در این وظیفه را جایز نمی شمارد، در یکی از جملات بسیار عالی یکی از صاحبنظران این مطلب چنین منعکس شده است: (تقسیم واقعی بشر این نیست که مردم یا خوشبخت هستند یا بدبخت، بلکه تقسیم واقعی از این قرار است که افراد بشر یا تاریکند یا روشن، کم کردن از تعداد تاریکان و