حکمت اصول سیاسی اسلام صفحه 400

اولا هیچ یک از منابع اولیه دین اسلام نگفته است که حتما باید وزیر زمامدار اسلامی یک نفر باشد.

ثانیا همانگونه که در علل به وجود آمدن سازمانها و نهادهای حکومتی بیان کردیم، اصل علت عبارت است از نیاز، و اثبات نمودیم که برای کمیت و کیفیت آن سازمانها و نهادها و افراد آنها هیچ کمیت معینی وجود ندارد، بلکه بستگی دارد به کمیت و کیفیت نیازها که علل به وجود آورنده ی آنها می باشند. در دورانهای بعدی که نیازهای بشری و روابط آنها

با یکدیگر و ارتباطات جوامع گوناگون بسیار گسترده تر و پیچیده تر می گردد، قطعی است که باید مطابق آن نیازها نه تنها وزراء متعددی نصب گردند، بلکه در صورت لزوم هر یک از آنان باید معاونان و مشاورانی به حد لازم و کافی برای خود انتخاب کنند.

وزرا در معرض مداحی و چاپلوسی به زمامدارانند

لذا زمامدار به هر شکلی است باید از مداحی و تملق و چاپلوسی وزراء و هر کسی که شخصیت و مقام خود را وابسته به شخص زمامدار می داند، جلوگیری کند

همواره یک عده عواملی وجود دارد که وزراء و هرگونه وابسته ی زمامدار را به مداحی و تملق و چاپلوسی وادار می کند. علت اصلی آن عوامل، بی شخصیتی و به اصطلاح دیگر ضعف نفس است که به خیال خود با به دست آوردن مقام وزارت یا هر مقامی دیگر صاحب شخصیت می گردد و در جامعه به عنوان (بزرگ!) مطرح می شود. این بینوایان خود را که فراموش کرده اند به جای خود، حتی اندام و اعضاء و اجزاء صورت و پیکرشان را هم فراموش می کنند.

این آینه ها هم برای آنان خیانت می کنند که مثلا جمجمه ی آنان را به بزرگی قله ی اورست و چشمانشان را به وسعت دره های بسیار پهناوری که درختان لبه های آنها به منزله ی مژگان آنان می باشد نشان نمی دهند!! درباره ی بینی و لبان و گوشهای آنان چه بگویم!! به هر حال، کسی که به جای تقویت شخصیت خود به وسیله ی تعقل و درک و دریافت واقعیات و تحصیل معرفت لازم برای شناخت حیات معقول و تقویت اراده و خلوص و صفا، خود را

به یک مقامی یا به یک شخصیتی تکیه بدهد، نباید درباره ی او فقط به این ارزیابی و گفتار اکتفاء کرد که آن شخص یک آدم بی شخصیت است، زیرا معنای بی شخصیت ممکن است مساوی رکود و از جریان افتادن استعدادها و قوای آن شخص بوده باشد. در صورتیکه چنین نیست، بلکه ممکن است برای حفظ وابستگی به مقامی بالاتر از خود استعدادها و قوای بسیار مهم خود را به جریان بسیار تند انداخته و مستهلک بسازد. این سیه روزان و دشمنان خویشتن در تحت تاثیر مداحی و