حکمت اصول سیاسی اسلام صفحه 401

تملق و چاپلوسی، می توانند جامعه ای را به سقوط بکشانند. این تبهکاری برای آنان چندان دشوار نیست، زیرا به همین مقدار کافی است که نخست با مقداری تخدیر و یاوه سرائیها عقل و شعور زمامداران را بربایند، سپس روز را برای آنان شب و شب را روز جلوه بدهند!

می گویند: روزی یکی از سلاطین که خود به طور طبیعی از جهت عقل و شعور کسری داشت و متخصصان رشته های تملق و چاپلوسی هم هر روزه بمقدار آن کسری می افزودند، نقاشی می کرده و عکس یک دسته گلی را کشیده و آن را به وزیر و درباریان و آجودان و دیگر اطرافیان خود نشان داد، و طبیعی بود که می خواست از آنان درباره ی آن گل و نقاش چیره دست که خودش بود تملقها و مداحیها بشنود، وقتی که اطرافیان به آن عکس گل نگریستند، یکی گفت: به به، چه عکس زیبائی! تاکنون من چنین نقاشی نه دیده ام و نه شنیده ام، دیگری گفت: اصلا تاریخ نقاشی از آغاز دوران زندگی بشری

تاکنون چنین نقاشی را به یاد ندارد. سومی گفت: آقایان شما چه می گوئید: اگر خود طبیعت هم چشم داشت، مشتاق بود که به این نقاشی تماشا کند و در به وجود آوردن گل و دیگر مناظر طبیعی از این نقاشی درسها می آموخت! چهارمی گفت: شما مردمی هنرشناس نیستید، این هنری که من در این نقاشی می بینم نه تنها طبیعت را از زیبائیش متحیر ساخته است، بلکه مرحوم! مانی نقاش هم در عالم برزخ از خدا مسئلت کرده است که یکبار دیگر به این دنیا برگردد، نه برای اعتذار و توبه از عقائد و کردارهایش بلکه فقط برای اینکه ولو برای چند لحظه هم که شده است، این نقاشی معجزه آسا را تماشا کند و سپس راهی مقصد خود شود! در آن حال که نقاش (همان سلطان) مست و دیوانه تملقها بوده گویندگان هم در وصف عکس گل هذیانها را سر داده بودند، یکی از آن اطرافیان تماشاگر از جای خود برخاست و اندکی بیشتر رفت و یکدفعه با فریاد بلند صدا کرد: به به چه بوئی جانفزا که این عکس گل از خود منتشر می سازد!! و در همان حال بیهوش شد و بر زمین افتاد!! آری بوی وابستگی به مقام چنان مستش کرد که دامنش از دست رفت و عقلش از سر پرید و شرم و حیایش از دل بیرون شد. اگر کسی بگوید: موقع محاسبه ی هر قدم مثبت و سازنده ای که زمامداران در طول تاریخ برداشته اند اگر دقت کنید سهم کاتبان و وزراء و معاونان و مشاوران و دیگر یاران آن زمامداران اگر بیش از آنان نباشد

حداقل کمتر نبوده است، و هر قدم ویرانگر و تباه کننده ای که زمامداران در طول تاریخ برداشته اند، سهم اطرافیان آنان اگر بیش از خود زمامداران نبوده، حداقل کمتر از آنان نبوده است.