حکمت اصول سیاسی اسلام صفحه 410

چون در هنگام اشتغال به سربازی نمی توانند برای تهیه ی آنها دست به کار دیگری بزنند، زیرا چه بسا که حقوق مقرری کفاف او را ندهد. لذا فرمانده باید معیشت سرباز را تامین نماید اگر بخواهیم لزوم این شرط را توضیح بدهیم می گوییم: اگر سرباز آرامش فکری درباره ی معیشت خود و خانواده اش نداشته باشد، چگونه می توان توقع جانبازی

از او داشت.

*****

علت اینکه حضرت رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم خود را از کردار وقیح «خالد بن الولید» تبرئه می کند همین مستی قدرت بود که وادار کرد خالد بن الولید به جای تبلیغ معارف اسلامی که موضوع ماموریتش بود، شمشیربازی کرد و مردم بی گناه را به خاک و خون انداخت. داستان از این قرار بود پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم پس از فتح مکه خالد بن الولید را برای دعوت نه برای جنگ فرستاد، قبائلی از عرب با او بودند (سلیم بن منصور و مدلج بن مره) خالد با یارانش به قبیله ی «بنی جذیمه بن عامر بن کنانه» حمله برده و آنان را مغلوب ساختند، هنگامی که بنی جذیمه خالد را دیدند سلاحهای خود را برای مقابله به دست گرفتند خالد آنان را فریب داد.

همچنین داستان «مالک بن نویره» با این که اسلام آورده بود، خالد او را کشت و مخالف حکم و عدالت اسلام با آنها رفتار کرد، بسیار معروف است.

الرای قبل شجاعه الشجعان

هو اول و هی المحل الثانی

فهما اذا اجتمعا لنفس مره

بلغت من العلیاء کل مکان

لو لا العقول لکان ادنی ضیغم

ادنی الی شرف من الانسان

- (و هنگامی که آن دو (رای و اندیشه و دلاوری)

برای یک انسان جمع شود، از عظمت به هر مقامی می رسد).

- (اگر عقول نبود، ناچیزترین شیر به شرافت نزدیکتر از یک انسان بود).

وظایف زمامدار درباره ارتشیان

زمامدار باید ارتشیان و مخصوصا فرماندهان را زیر نظر خود بگیرد

این تفقد و زیر نظر گرفتن از هر جهت باید دقیق و فراگیر باشد، هم از جهت عاطفی و هم از جهات بررسی طرز تفکرات و فعالیتهای آنان، به طوریکه هیچگونه مورد ابهامی نماند، همانگونه که پدر و مادر فرزندشان را از همه جهات زیرنظر می گیرند و مورد تفقد شان قرار می دهند، زیرا فرزند به یک اعتبار مانند جزء یا دامنه ای از شخصیت والدین خویش است، همچنین ارتشیان به منزله ی فرزندان حکومت و حاکم می باشند، با اختیارات حساسی که فرماندهان آنان دارا هستند. البته چنانکه در مباحث گذشته گفتیم: بدان جهت که زمامدار شایسته مانند شخصیت سالم و نیرومند جامعه است، در نتیجه همه ی انواع گردانندگان جامعه به منزله ی اجزاء و ارکان و قوای اصلی آن شخصیت می باشند، لذا همان نسبتی که مابین زمامدار و ارتشیان وجود دارد، مابین زمامدار و دیگر گردانندگان جامعه نیز واقعیت دارد، نهایت امر به جهت حساسیت موقعیت ارتشیان که ناشی از توانائی آنان به اقدامات مسلحانه است، بایستی با انواعی از زیر نظر گیری و تفقد خاص با اقسامی از بازرسیها مورد توجه قرار بگیرند.

هرگونه خدمت و تقویتی که درباره ارتش شایسته انجام بگیرد نباید بزرگ شمرده شود

زیرا بدان جهت که این طبقه (یا این نهاد و سازمان) نگهبانان حیات جامعه می باشند و حیات جامعه بر همه چیز مقدم است، لذا هرگونه تقویت و تهیه ی وسائل زندگی برای آنان تا آنجا که نیازی نداشته باشند امری است لازم، یک رشته تعلیم و تربیت مستمر برای ارتشیان مخصوصا فرماندهان بزرگ ضرورت دارد که از وفور وسائل زندگی و مرتفع شدن نیازهای آن، به اسارت هوی و هوس و عیش و عشرتهای لذت

پرستانه درنیایند که در اینصورت به جهت فقدان شخصیت قطعا در معرض اسارت دشمنان قرار خواهند گرفت. تاریخ جوامع این اسارت را به طور فراوان آن اسارت به یاد.....

هیچگونه لطف و عنایتی که درباره ارتش امکان پذیر است نباید ناچیز شمرده شود

یعنی زمامدار نباید از هرگونه لطف و عنایت و عاطفه هائی که از او ساخته است در حق ارتشیان مضایقه کند اگر چه آنچه را که بذل خواهد کرد در نظرش ناچیز نماید، و اگر درست