حکمت اصول سیاسی اسلام صفحه 428

اصاب من عمله ثم نصبته بمقام المذله و وسمته بالخیانه، و قلدته عار التهمه، «سپس در امور عمال خود (کارگزاران به طور عام) بنگر، پس آنان را بر مبنای آزمایش به کار بگمار، و از روی بخشش اختصاصی و استبداد در تقدیم بعضی اشخاص بر دیگران، نصب مکن، زیرا آنان مجموعه ای از شعبه های جور و خیانتند، و از میان آنان کسانی را انتخاب کن که اهل تجربه و حیاء از مردمان پرورش یافته در خانواده های صالح بوده و دارای قدمهای پیشرو در اسلام باشند، آنان بیش از همه دارای اخلاق کریمه و آبروهای پاکیزه بوده و کمتر از همه پیرامون طمع می گردند و آنان دارای نظرهایی رساتر از دیگران در عواقب امور می باشند. سپس مواد معیشت را به وفور برای آنان آماده کن، زیرا آمادگی معیشت کافی آنان را برای اصلاح نفوسشان تقویت می نماید، و موجب بی نیازی از مال و منالی که در زیر دست دارند می گردد، و همین معیشت کافی حجتی علیه آنان می باشد در هنگامی که بخواهند با امر تو مخالفت بورزند، یا به امانت تو اختلال وارد کنند. سپس کارهای کارگزاران را زیر نظر بگیر و بازرسان (مخفی) از مردمی که اهل صدق و وفا باشند بر آنان بگمار زیرا التزام تو به بازرسی پنهانی امور، آنان را وادار به مراعات نمودن امانت و مدارا با رعیت می نماید.

معاونان خود را با کمال دقت تحت نظر قرار بده، و اگر کسی از آنان دست به خیانت برد که اطلاعات بازرسان مخفی تو همگی آنرا تایید

کردند برای شهادت در نزد تو کافی خواهد بود، آنگاه تو می توانی برای کیفر بدنی مجرم اقدام کنی و او را در مقابل نتیجه ای که از عملش برداشته است مواخذه نمائی، سپس او را به مقام خواری درآوری و نشان خیانت بر او بزنی و ننگ تهمت را بر گردنش بیاویزی».

وظایف عمده کارگزاران حکومت اسلامی وظائف زمامدار درباره آنان

وظیفه ی یکم- کارگزاران حکومت باید بر مبنای آزمایش، به کار گماشته شوند، نه از روی بخشش اختصاصی و استبداد در تقدیم بعضی اشخاص بر دیگران، امیرالمومنین علیه السلام در بیان این وظیفه قانون حیاتی (ضوابط نه روابط) را منظور فرموده و دستور انتخاب کارگزاران را بر مبنای آن صادر فرموده است. البته بدیهی است که تحقیق و آزمایش باید درباره ی همه ی آن اموری صورت بگیرد که کارگزاران به وسیله ی آنها کارهای خود را در جامعه انجام خواهند داد، مانند: انواعی از علوم و اطلاعات لازم و کافی.

قدرت روانی و اراده و تصمیم و موقع شناسی و تجربه و همچنین بینش تجربی که موجب می شود با محاسبه های دقیق و مستند بر تجربه آینده ی امور را درک، و مسائل اجتماعی را