حکمت اصول سیاسی اسلام صفحه 484

کثیری از اهل کتاب از طرف خودشان می خواهند که شما را پس از آنکه ایمان آورده اید به حال کفر برگردانند، بعد از آنکه (و حال آنکه) حق برای آنان روشن شده است، پس شما عفو کنید و از تقصیر آنان درگذرید، تا خداوند امر خود را بیاورد، قطعا خداوند بر همه چیز توانا است»، و آیه ی 126 از سوره النحل: و

ان عاقبتم فعاقبوا بمثل ما عوقبتم به و لئن صبرتم لهو خیر للصابرین(5).

«و اگر کیفر دادید همانگونه کیفر بدهید که به شما وارد شده است، و اگر صبر و تحمل نمائید قطعا برای شکیبایان بهتر است».

امیرالمومنین علیه السلام در بستر شهادت، در لحظات واپسین چنین وصیت فرموده است: انا بالامس صاحبکم و الیوم عبره لکم، و غدا مفارقکم، ان ابق فانا ولی دمی، و ان افن فالفناء میعادی، و ان اعف فالعفولی قربه و هو لکم حسنه، فاعفوا: الا تحبون ان یغفر الله لکم(6).

«من دیروز با شما همدم بودم و امروز وسیله ی عبرتی برای شما هستم، و فردا از شما جدا می شوم، اگر من زنده بمانم، اختیار خونم در دست خودم می باشد، و اگر از این دنیا رخت بربندم، کوچ از این دنیا وعده گاه من است، و اگر قاتل را ببخشم بخشش برای من وسیله ی تقرب به خدا است و پاداش نیکی برای شما دارد، پس قاتل را ببخشید، آیا دوست نمی دارید خداوند شما را عفو کند».

نتیجه ی پنجم- اگر آدمیان نیت برقرار کردن صلح را داشته باشند خداوند نیز توفیق آن را بر آن مردم عنایت می کند.

نتیجه ی ششم- تمایلات و هوی و هوسهای آدمی همواره در معرض به وجود آوردن طوفان غضب و تزاحم و تصادم است، لذا همواره زمینه و اصل باید بر صلح استوار شود. جنگ هرگز موجب انس و الفت نشده، و هرگز دردی را درمان نکرده است. جنگ مقدس هم در اسلام جهاد نامیده می شود فی نفسه، از آن جهت که کشتاری صورت می گیرد رشد و کمال را ایجاد نمی

کند، بلکه جهاد موانع پاشیدن بذر مکتب انسان ساز را که مردمان فاسد و غیرقابل اصلاح هستند، از بین می برد و زمینه را آماده کاشتن بذر و رویانیدن و بارور ساختن آن می نماید. پس این است اصل اساسی که الصلح خیر (صلح بهتر است).

نتیجه ی هفتم- برقرار کردن صلح در روی زمین در ایجاد «حیات معقول» یکی از عوامل تقوی است.

نتیجه ی هشتم- شدیدا باید مواظب بود که تبهکاران با نمایش صلح و ادعای صلح در روی زمین فساد به راه نیندازند.

نتیجه ی نهم- قطعی است که خداوند سبحان پاداش مردمی را که برای برقراری صلح