حکمت اصول سیاسی اسلام صفحه 496

    صفحه 496

    آنچه که مخالف کتاب یا سنت باشد».

    شرط الله قبل شرطکم «شرط و عهد خداوندی پیش از شرط و عهد شما است».

    از طرف دیگر همه ی آیاتی که دلالت بر ضرورت قطعی وفاء به تعهدهای الهی می نماید، هرگونه تعهدی را که مخالف تعهدهای الهی است مردود و مطرود می سازد. این یک مسئله ی کاملا روشن است که خداوند متعال که دستور به انجام و ایفای تعهدها صادر کرده است، هرگز امر به انجام خلاف دستورات خود نمی نماید، لذا هرگز نمی توان به دروغ گفتن و هتک ناموس و دزدی و جنایت و خیانت به فرد و اجتماع و رباخواری و حمایت از ظلم و بی اعتنائی به ناتوانان و پایمال کردن سایر واجبات و ارتکاب محرمات الهی تعهد بسته و ملزم به ایفای آن بود. در روایتی معروف آمده است که امام صادق علیه السلام یکی از یاران خاصش را خواست و به او فرمود: عائله ی من زیاد شده است، این پول را بگیر و جنسی بخر و با بازرگانانی که به مصر می روند، برو و در آنجا بفروش

    و بیا. آن شخص پول را می گیرد و با بازرگانان مدینه جنسی را می خرند و رهسپار مصر می شوند، پیش از آنکه وارد مصر شوند در نزدیکی مصر می نشینند و یک نفر را می فرستند تا وضع آن جنس را از نظر کمی و زیادی در بازار رسیدگی کند، آن شخص رسیدگی می کند و برمی گردد و می گوید: عرضه ی این جنس در بازار بسیار کم است، در نتیجه قیمت جنس بسیار بالا است، این بازرگانان با یکدیگر عهد می بندند که جنس را به بیش از قیمت عادلانه اش بفروشند و این کار را می کنند، وقتی که برمی گردند و فرستاده ی امام صادق (ع) به خدمت آن حضرت می رسد سود بسیار زیادتر از سود عادلانه را به امام تقدیم می کند، آن حضرت می فرماید این سود خیلی زیاد است، قصه از چه قرار بوده است؟! فرستاده ی امام عرض کرد: ما پیش از ورود به مصر با نظر به کمبود جنسی که برده بودیم، با یکدیگر تعهد بستیم که به این سود کلان معامله کنیم، امام از این کار پلید سخت ناراحت شد و فرمود: شگفتا، می نشینید و به ضرر مسلمانان تعهد می بندید، سپس مقداری سود عادلانه از آن پول را برداشت و فرمود: بیش از این حق من نیست، (مضمون تقریبی روایت را نقل کردیم).

    پس چون تعهد مزبور مستلزم ضرر بر دیگر افراد جامعه است، از نظر اسلام ممنوع است، از اینجا یک مطلب بسیار بااهمیت را باید در نظر گرفت که هر نوع فعالیتهای اقتصادی فردی یا گروهی که منجر به

    وارد کردن ضرر بر جوامع مسلمین بلکه حتی بر جوامع غیراسلامی که با مسلمانان همزیستی دارند و حالت جنگ و پیکار ندارند، بوده باشد ممنوع است، و می توان در این مورد به اضافه ی ملاکی که در روایت امام صادق علیه السلام دیدیم به قاعده ی لا ضرر و لا ضرار فی الاسلام نیز تمسک کرد که به منبع معتبر حدیثی و مضامینی از آیات شریفه ی قرآنی مستند می باشد.

    کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
    نرم افزار موبایل کتابخانه

    دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

    دانلود نرم افزار کتابخانه