ترجمه و شرح نهج البلاغه (عزالدین جعفر بن شمس الدین آملی) صفحه 34

و من کلام له علیه السلام: لما اظفره الله سبحانه باصحاب الجمل و قد قال له بعض اصحابه وددت ان اخی فلانا کان شاهدنا لیری ما نصرک الله به علی اعدائک این کلامی است که حضرت امیرالمومنین (ع) ادا فرمود وقتی که حق سبحانه و تعالی آن حضرت را نصرت داد بر اصحاب جنگ جمل یعنی طلحه و زبیر و اتباع ایشان در حالتی که یکی از اصحاب آن حضرت علیه السلام به آن

حضرت (ع) گفت که من دوست داشتم و می خواستم که برادر من فلان کس حاضر می بود در این جنگ تا می دید حق سبحانه و تعالی چگونه نصرت داد ترا بر دشمنان فقال صلوات الله علیه اهوی اخیک معنا چون آن شخص این سخن گفت حضرت امیرالمومنین (ع) فرمود که آیا میل دوستی برادر تو با ماست و ما را دوست می دارد و نصرت ما را می خواهد قال نعم آن شخص گفت آری یا امیرالمومنین میل برادر من با شماست قال فقد شهدنا حضرت امیرالمومنین (ع) فرمود که چون میل برادر تو با ماست پس همان است که اینجا حاضر بود و نصرت ما را مشاهده کرد یعنی چون میل و محبت او با ما بود خاطر او مشاهده ما بود و فکر و ذکر او به طرف ما بود پس به حسب باطن روحانی حاضر بود و مشاهده نصرت ما کرد اگر چه به حسب ظاهر جسمانی غائب و دور بود ا

ز ما. و لقد شهدنا فی عسکرنا هذا قوم فی اصلاب الرجال و ارحام النسا به درستی که حاضر شدند و مشاهده کردند ما را درین لشکر ما قومی که هنوز در پشت پدران و در رحمهای مادران خوداند. این کلام تاکید و تقریر کلام سابق است و حاصلش آنست که کسانی که در این زمان موجود نیستند بلکه در پشت پدران و رحمهای ماردان خوداند چون موجود شوند و میل و هوای ایشان با ما باشد و دوستی ما ورزند و از استماع خبر نصرت ما در این جنگ ایشان شاد شوند در حکم آن کسانند که در این زمان حاضرند و مشاهده

نصرت ما کرده اند پس آن کس که در این زمان موجود باشد و میل او با ما باشد به طریق اولی در حکم حاضر باشد اگر چه بر حسب ظاهر آن کس غایب باشد سیرعف بهم الزمان و یقوی بهم الایمان زود باشد که زمان آن قوم را که مذکور شد به ظهور آرد و موجود شوند و ایمان به ایشان تقویت یابد.

خطبه 013-سرزنش مردم بصره