- پیشگفتار مترجم 1
- دور نمایی از شخصیت امیر المؤمنین (علیه السّلام) 4
- شریف رضی گرد آورنده نهج البلاغه 8
- مقدمة الشریف الرضی مقدمه مؤلف 9
- اشاره 10
- باب اول باب انتخاب شده از خطبهها و فرمانهای امیر مؤمنان علیه السّلام، و در این باب بعضی از فرمایشات انتخاب شده حضرت که همانند خطبه است و در مجالس عمومی و در جنگها و پیشامدها ایراد شده آمده است. خطبهها و سخنان بلند 10
- اشاره 11
- آفرینش جهان 11
- 1 (1001) از خطبههای آن حضرت است که در آن ابتدای آفرینش آسمان و زمین و آدم را توضیح میدهد و یادی از حج میکند 11
- . قسمتی از این خطبه در وصف آفرینش آدم (ع) 12
- آفرینش فرشتگان 12
- گزینش پیامبران 13
- مبعث پیامبر اسلام (ص) 13
- قسمتی از این خطبه در باره حج 14
- 2 (1002) از خطبههای آن حضرت است پس از باز گشت از صفّین 14
- قرآن و احکام شرعی 14
- قسمتی از آن در باره آل پیامبر علیهم السّلام است 15
- قسمتی از آن در باره قومی دیگر 15
- اشاره 15
- 3 (1003) از خطبههای آن حضرت است معروف به شقشقیّه 16
- اشاره 16
- بیعت با امام علیه السّلام 17
- 5 (1005) از خطبههای آن حضرت است بعد از وفات پیامبر (ص) در خطاب به عباس و ابو سفیان که پس از اوضاع سقیفه از حضرت درخواست قبول بیعت داشتند 18
- 6 (1006) از سخنان آن حضرت است هنگامی که از او خواستند طلحه و زبیر را دنبال نکند و آماده جنگ با آنان نگردد 18
- 4 (1004) از خطبههای آن حضرت است که بعد از کشته شدن طلحه و زبیر ایراد فرموده 18
- 7 (1007) از خطبههای آن حضرت است که مریدان شیطان را مذمت مینماید 19
- 8 (1008) از سخنان آن حضرت است در شرایطی مقتضی برای برگرداندن زبیر به بیعت 19
- 9 (1009) از سخنان آن حضرت است در وصف خود و دشمنانش در جمل 19
- 11 (1011) از سخنان آن حضرت است به وقتی که در نبرد جمل پرچم را به دست فرزندش محمّد حنفیه داد 20
- 10 (1010) از خطبههای آن حضرت است در تحریک شیطان نسبت به اهل جمل و عواقب و خیم آنان 20
- 12 (1012) از سخنان آن حضرت است به وقتی که در نبرد جمل پیروز شد 21
- 13 (1013) از سخنان آن حضرت است در نکوهش بصره و اهل آن پس از نبرد جمل 21
- 15 (1015) از سخنان آن حضرت است در رابطه با برگرداندن املاک بیت المال که عثمان به میل خودش به دیگران بخشیده بود 22
- 14 (1014) از سخنان آن حضرت است در همین موضوع (بصره و مردم آن) 22
- گناه و تقوا 23
- اشاره 23
- 16 (1016) از خطبههای آن حضرت است هنگامی که در مدینه با او بیعت شد 23
- و از همین خطبه است اقسام مردمان 24
- 17 (1017) از سخنان آن حضرت است در باره کسی که در میان مردم عهده دار منصب قضاوت شود ولی شایسته آن نباشد 24
- 18 (1018) از سخنان آن حضرت است در نکوهش اختلاف علما در فتاوی 25
- 19 (1019) از سخنان آن حضرت است به اشعث بن قیس 26
- 20 (1020) از سخنان آن حضرت است در بیداری از غفلت و توجه به حضرت حق 27
- 21 (1021) از خطبههای آن حضرت است در توجه به قیامت 27
- 22 (1022) از خطبههای آن حضرت است هنگامی که خبر بیعت شکنان جمل به حضرتش رسید 28
- اشاره 29
- 23 (1023) از خطبههای آن حضرت است در دلداری به تهیدستان و تأدیب ثروتمندان 29
- و قسمتی از این خطبه است: در سفارش به خویشاوندان 29
- 24 (1024) از خطبههای آن حضرت است در جنگ با مخالفان 30
- 25 (1025) از خطبههای آن حضرت است آن گاه که پی در پی به حضرت خبر رسید که ارتش معاویه به شهرها دست اندازی کردهاند، و دو عامل او در یمن عبید اللّه بن عباس و سعید بن نمران پس از شکست از بسر بن ارطاة به حضورش رسیدند. امام در حالی که از سنگینی یارانش از جهاد و مخالفتشان با رأی آن جناب آزرده خاطر بود به منبر رفت و فرمود: 30
- و از این خطبه است: 31
- اشاره 31
- 26 (1026) از خطبههای آن حضرت است در وصف حال مردم جاهلی و دوران سکوت خود 31
- 27 (1027) از خطبههای آن حضرت است در نکوهش اصحاب از نرفتن به جهاد 32
- و از این خطبه است: در باره معاویه و عمرو عاص 32
- 28 (1028) از خطبههای آن حضرت است در بیوفایی دنیا و توجه به آخرت 33
- 29 (1029) از خطبههای آن حضرت است پس از برنامه حکمین و تاخت و تاز ضحّاک بن قیس، که در این خطبه به آنچه در اطراف قلمرو حکومتش به وجود آمده اشاره نموده و پیروانش را به ایجاد نظم و صلاح ترغیب فرموده 34
- 30 (1030) از سخنان آن حضرت است در باره قتل عثمان 35
- 32 (1032) از خطبههای آن حضرت است در نکوهش زمان خود 35
- 31 (1031) از سخنان آن حضرت است قبل از جنگ جمل به وقتی که عبد اللّه بن عباس را نزد زبیر فرستاد تا او را به نظم و اطاعت حضرت باز گرداند 35
- اشاره 36
- اصناف مردم 36
- 33 (1033) از خطبههای آن حضرت است به هنگام خروجش برای جنگ با اهل بصره 37
- 34 (1034) از خطبههای آن حضرت است در تحریک مردم برای جنگ با شامیان 38
- 35 (1035) از خطبههای آن حضرت است بعد از جریان حکمیت 38
- 36 (1036) از خطبههای آن حضرت است در ترساندن اهل نهروان 39
- 37 (1037) از سخنان آن حضرت است که خطبه گونه ایراد شده در ذکر فضائل خود 40
- 38 (1038) از خطبههای آن حضرت است در تعریف شبهه 40
- 40 (1040) از سخنان آن حضرت است زمانی که شنید خوارج نهروان میگویند: لا حکم إلّا للّه، فرمود 41
- 39 (1039) از خطبههای آن حضرت است در نکوهش یاران، و دعوت به جهاد 41
- 42 (1042) از خطبههای آن حضرت است در نکوهش آرزوی دراز و پیروی از هوای نفس 42
- 41 (1041) از خطبههای آن حضرت است در تحذیر از مکر و حیله 42
- 43 (1043) از سخنان آن حضرت است پس از آنکه جریر بن عبد اللّه بجلی را برای بیعت گرفتن از معاویه به شام فرستاد و یاران حضرت آمادگی خود را برای جنگ با اهل شام مطرح کردند 43
- 44 (1044) از سخنان آن حضرت است به وقتی که مصلقة بن هبیره شیبانی به سوی معاویه فرار کرد 43
- 45 (1045) از خطبههای آن حضرت است که در روز فطر در نکوهش دنیا ایراد کرده است 44
- 46 (1046) از سخنان آن حضرت است به وقتی که برای حرکت به شام تصمیم گرفت 44
- 48 (1048) از خطبههای آن حضرت است زمان رفتن به سوی شام 45
- 47 (1047) از سخنان آن حضرت است در باره کوفه 45
- 49 (1049) از خطبههای آن حضرت است در توحید الهی 46
- 50 (1050) از خطبههای آن حضرت است در بیان فتنه 46
- اشاره 47
- 51 (1051) از خطبههای آن حضرت است زمانی که ارتش معاویه در جنگ صفین بر یاران آن حضرت پیشی گرفته، راه ورود به آب فرات را اشغال کردند و لشگر امام را از برداشتن آب مانع شدند 47
- 52 (1052) از خطبههای آن حضرت است قسمتی از این خطبه پیش از این به روایتی نقل شد، در اینجا به روایت دیگر نقل میکنیم به خاطر اختلافی که در این دو روایت است 47
- 54 (1054) 54 از سخنان آن حضرت است به وقتی که به نظر یارانش در اجازه برای آغاز جنگ صفین تأخیر نمود 48
- 53 (1053) از سخنان آن حضرت است در مسأله بیعت 48
- و قسمتی از این خطبه در باره عید قربان و مشخصه قربانی است 48
- 55 (1055) از سخنان آن حضرت است در مقایسه یاران پیامبر با یاران خود 49
- 56 (1056) از سخنان آن حضرت است به یاران خود در وصف معاویه 50
- 58 (1058) گفتار آن حضرت است زمانی که عزم بر جنگ خوارج داشت و به آن حضرت خبر دادند که آنان از پل نهروان عبور کردهاند 50
- 57 (1057) از سخنان آن حضرت است در خطاب به خوارج نهروان 50
- 59 (1059) گفتار آن حضرت است در وقتی که خوارج به قتل رسیدند و به آن حضرت گفته شد همه آنان هلاک شدند 51
- 60 (1060) گفتار آن حضرت است در باره خوارج 51
- 62 (1062) از خطبههای آن حضرت است در نکوهش دنیا 52
- 61 (1061) از سخنان آن حضرت است زمانی که او را از ترور ترساندند 52
- 64 (1064) 64 از خطبههای آن حضرت است در توحید الهی 53
- 63 (1063) از خطبههای آن حضرت است در تشویق به عمل صالح 53
- 66 (1066) از سخنان آن حضرت است در حق انصار. گویند: وقتی پس از رحلت رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله اخبار سقیفه به آن حضرت رسید 54
- 65 (1065) از سخنان آن حضرت است در آداب جنگ که در بعضی از ایّام صفین به اصحابش فرمود 54
- 68 (1068) از سخنان آن حضرت است در سرزنش اصحاب سست پیمانش 55
- 67 (1067) از سخنان آن حضرت است وقتی که امارت مصر را به محمد بن ابو بکر واگذاشت و مصر از دست او بیرون رفته و به شهادت رسید 55
- 70 (1070) از خطبههای آن حضرت است در سرزنش اهل عراق 56
- 69 (1069) و گفتار آن حضرت است سحرگاه روزی که ضربت به فرق مبارکش رسید 56
- 71 (1071) از خطبههای آن حضرت است که در آن درود فرستادن بر پیامبر (صلّی اللّه علیه و آله) را تعلیم میدهد 57
- 73 (1073) از سخنان آن حضرت است زمانی که شورای خلافت قصد بیعت با عثمان کرد 58
- 72 (1072) از سخنان آن حضرت است که در بصره در باره مروان بن حکم فرمود 58
- 76 (1076) از سخنان آن حضرت است هنگامی که سعید بن عاص حق او را باز داشت 59
- 75 (1075) از خطبههای آن حضرت است در تشویق به عمل صالح 59
- 74 (1074) از سخنان آن حضرت است زمانی که شنید بنی امیّه او را متهم به قتل عثمان میکنند 59
- 78 (1078) از سخنان آن حضرت است وقتی که قصد حرکت به سوی خوارج نمود 60
- 77 (1077) از سخنان آن حضرت است که با آن دعا میکرد 60
- 79 (1079) از خطبههای آن حضرت است پس از پایان جنگ جمل در مذمّت زنان 61
- 80 (1080) از سخنان آن حضرت است در باره زهد 61
- 82 (1082) از خطبههای آن حضرت است موسوم به «غرّاء» که از خطبههای اعجاب انگیز اوست 62
- اشاره 62
- 81 (1081) از سخنان آن حضرت است در وصف دنیا 62
- قسمتی از این خطبه است در یاد آوری برخی نعمتهای حق 64
- و از این خطبه است در چگونگی آفرینش انسان 65
- 83 (1083) از سخنان آن حضرت است در باره عمرو عاص 66
- اشاره 67
- 84 (1084) از خطبههای آن حضرت است در صفات خداوند 67
- . از این خطبه است در وصف بهشت 67
- 85 (1085) از خطبههای آن حضرت است در توحید الهی و سفارش به تقوا و مشورت 67
- از این خطبه است در پند و عبرت 67
- 86 (1086) از خطبههای آن حضرت است در وصف پرهیزکاران و فاسقان و مقام خاندان نبوت 68
- اشاره 69
- از این خطبه است در باره برخی اشتباه کاران 70
- 87 (1087) از خطبههای آن حضرت است در بیان عوامل هلاکت مردم 70
- 88 (1088) از خطبههای آن حضرت است در حال مردم پیش از بعثت و پس از آن 70
- 98 (1089) از خطبههای آن حضرت است در توحید الهی و پند و اندرز 71
- 90 (1090) از خطبههای آن حضرت است این خطبه معروف به خطبه اشباح است 72
- اشاره 72
- از این خطبه است/ در باره آفرینش/ 73
- از این خطبه است در وصف فرشتگان 74
- و از این خطبه است در وصف آسمان 74
- و از این خطبه است در وصف زمین و گسترش آن بر روی آب 76
- 91 (1091) از سخنان آن حضرت است به هنگامی که مردم پس از کشته شدن عثمان خواستند با او بیعت کنند 77
- 92 (1092) از خطبههای آن حضرت است در بیان فضل و علم خود، و خبر از فتنه بنی امیه 78
- اشاره 79
- 93 (1093) از خطبههای آن حضرت است در فضل رسول اکرم (ص) و پند و اندرز 79
- و از این خطبه است در وصف پیامبران 79
- 95 (1095) از خطبهای دیگر است باز هم در فضیلت پیامبر (ص) 80
- 94 (1094) از خطبههای آن حضرت است در فضیلت پیامبر (ص) 80
- اشاره 80
- 96 (1096) از خطبههای آن حضرت است در مقایسه یاران خود با یاران رسول خدا (ص) 81
- از این خطبه است در باره پیامبر صلّی اللّه علیه و آله 81
- 98 (1098) از خطبههای آن حضرت است در گریز از دنیا 82
- 97 (1097) از سخنان آن حضرت است در ستم بنی امیه 82
- 99 (1099) و از خطبهای دیگر است در باره پیامبر و خاندان او 83
- 101 (1101) از خطبههای آن حضرت است در زمینه سختیها 84
- 100 (1100) و از خطبهای دیگر است مشتمل بر خبر از حوادث ناگوار 84
- اشاره 84
- از این خطبه است 85
- 102 (1102) از خطبههای آن حضرت است در تشویق به زهد 85
- اشاره 85
- . و از این خطبه است 86
- از این خطبه است 86
- 103 (1103) از خطبههای آن حضرت است در باره پیامبر و فضیلت خویش 87
- 104 (1104) از خطبههای آن حضرت است در وصف پیامبر (ص) و تهدید بنی امیه و پند به مردم 88
- اشاره 89
- 105 (1105) از خطبههای آن حضرت است در زمینه برتری اسلام، و توصیف پیامبر اکرم، آن گاه توبیخ اصحاب 89
- و از این خطبه است در خطاب به یارانش 90
- از این خطبه است در وصف پیامبر صلّی اللّه علیه و آله 90
- از این خطبه است در باره پیامبر صلّی اللّه علیه و آله 91
- اشاره 91
- 106 (1106) از سخنان آن حضرت است در یکی از ایّام صفّین 91
- 107 (1107) از خطبههای آن حضرت است در پیشگویی از حوادث آینده 91
- 108 (1108) از خطبههای آن حضرت است در باره قدرت خداوند و حوادث مرگ و قیامت 92
- . و از این خطبه است 92
- اشاره 93
- از این خطبه است در باره فرشتگان 93
- قسمتی از این خطبه در باره پیامبر صلی اللّه علیه و آله 95
- 109 (1109) از خطبههای آن حضرت است 95
- 110 (1110) از خطبههای آن حضرت است در نکوهش دنیا 96
- 111 (1111) از خطبههای آن حضرت است در باره ملک الموت و قبض روح مردم 97
- 112 (1112) از خطبههای آن حضرت است در نکوهش دنیا 98
- 113 (1113) از خطبههای آن حضرت است در پند و اندرز مردم 99
- اشاره 100
- 114 (1114) از خطبههای آن حضرت است در طلب باران 100
- تفسیر لغات نامأنوس این خطبه 101
- اشاره 102
- از این خطبه است 102
- 115 (1115) از خطبههای آن حضرت است در اندرز به یاران 102
- 116 (1116) از سخنان آن حضرت است در نکوهش کسانی که به مال و جان بخل میورزند 103
- 117 (1117) از سخنان آن حضرت است در باره یاران شایسته خود 103
- 118 (1118) از سخنان آن حضرت است 103
- 119 (1119) از سخنان آن حضرت است در فضیلت خود و موعظه یاران 104
- 120 (1120) از خطبههای آن حضرت است بعد از لیلة الهریر 105
- 121 (1121) از سخنان آن حضرت است در خطاب به خوارج، وقتی به لشگرگاه آنان رفت در حالی که بر انکار داوری حکمین اصرار داشتند، فرمود: 106
- 123 (1123) از سخنان آن حضرت است در فرار یاران 107
- 122 (1122) از سخنان آن حضرت است که هنگام نبرد صفین به یارانش فرمود 107
- 124 (1124) از سخنان آن حضرت است در ترغیب یارانش به جهاد 107
- 125 (1125) از سخنان آن حضرت است در رابطه با خوارج وقتی که حکمیت را انکار کردند، در این کلام اصحاب خود را نسبت به حکمیت سرزنش مینماید. فرمود 108
- 127 (1127) از سخنان آن حضرت است باز هم به خوارج 109
- 126 (1126) از سخنان آن حضرت است وقتی با تندی به او گفتند که چرا در تقسیم بیت المال میان همه مساوات میکند و سابقه و شرافت افراد را در نظر نمیگیرد 109
- 128 (1128) از سخنان آن حضرت است که در آن از پیشامدها و فتنههای بصره خبر میدهد 110
- اشاره 110
- از همین کلام است که در آن به مغول اشاره میفرماید 111
- 129 (1129) از خطبههای آن حضرت است در باره پیمانهها و ترازوها 111
- 130 (1130) از سخنان آن حضرت است به ابو ذر- رحمه اللّه- هنگامی که او را به ربذه تبعید کردند 112
- 131 (1131) از سخنان آن حضرت است در فلسفه قبول حکومت و توصیف امام حق 113
- اشاره 114
- 132 (1132) از خطبههای آن حضرت است در پند و اندرز و اندیشیدن از مرگ 114
- و از این خطبه است در اندیشیدن از مرگ 114
- 133 (1133) از خطبههای آن حضرت است در عظمت خداوند، قرآن، پیامبر و در رابطه با دنیا 115
- اشاره 115
- و از این خطبه است 115
- از این خطبه است 115
- و از این خطبه است 115
- و از این خطبه است 116
- 134 (1134) از سخنان آن حضرت است وقتی عمر بن خطّاب برای رفتن به جنگ با رومیان با حضرت مشورت کرد 116
- 135 (1135) از سخنان آن حضرت است وقتی بین آن حضرت و عثمان مشاجرهای درگرفت، مغیرة بن اخنس به عثمان گفت: من در برابر او برای دفاع از تو کافی هستم. حضرت به او فرمود 117
- 136 (1136) از سخنان آن حضرت است در باره بیعت خود 117
- 137 (1137) از سخنان آن حضرت است در باره طلحه و زبیر 117
- از این سخن است 118
- اشاره 118
- اشاره 119
- 138 (1138) از خطبههای آن حضرت است که در آن به فتنهها (و حکومت امام عصر) اشاره میفرماید 119
- از این خطبه است 119
- از این خطبه است در اشاره به خروج سفیانی، یا فتنه عبد الملک مروان 119
- 139 (1139) از سخنان آن حضرت است به هنگام شورا 120
- 140 (1140) از سخنان آن حضرت است در نهی از غیبت مردم 120
- 142 (1142) از سخنان آن حضرت است در باره نیکی به نا اهل 121
- 141 (1141) از سخنان آن حضرت است همچنین در باره نهی از غیبت 121
- 143 (1143) از خطبههای آن حضرت است در طلب باران 122
- از این خطبه است 123
- اشاره 123
- 144 (1144) از خطبههای آن حضرت است در بعثت پیامبر و فضل اهل بیت 123
- اشاره 124
- 145 (1145) از خطبههای آن حضرت است در فنای دنیا و نکوهش بدعت 124
- از این خطبه است 124
- 146 (1146) از سخنان آن حضرت است به عمر بن خطاب وقتی که برای رفتن به جنگ ایرانیان با حضرت مشورت کرد 125
- 147 (1147) از خطبههای آن حضرت است در فلسفه بعثت، حوادث آینده و پند و اندرز 125
- 148 (1148) از سخنان آن حضرت است در باره اهل بصره 127
- 149 (1149) از سخنان آن حضرت است پیش از در گذشت از دنیا 127
- 150 (1150) از خطبههای آن حضرت است که در آن اشاره به فتنهها دارد 128
- از این خطبه است 128
- اشاره 128
- 151 (1151) از خطبههای آن حضرت است در تحذیر از فتنهها 129
- اشاره 129
- از این خطبه است 130
- 152 (1152) از خطبههای آن حضرت است در صفات خداوند و پیشوایان دین 130
- اشاره 130
- از این خطبه است 131
- . از این خطبه است 131
- از این خطبه است 131
- از این خطبه است 132
- از این خطبه است 132
- اشاره 133
- 153 (1153) از خطبههای آن حضرت است در فضائل اهل بیت 133
- از این خطبه است 134
- 154 (1154) از خطبههای آن حضرت است که در آن شگفتیهای آفرینش شب پره را بیان میکند 134
- 155 (1155) از سخنان آن حضرت است خطاب به اهل بصره در خبر از پیشامدهای سخت 135
- اشاره 135
- و از این کلام است 136
- از این کلام است 136
- 156 (1156) از خطبههای آن حضرت است در تشویق به پرهیزکاری 137
- اشاره 138
- از این خطبه است 138
- 157 (1157) از خطبههای آن حضرت است در باره پیامبر و قرآن، و دولت بنی امیّه 138
- 158 (1158) از خطبههای آن حضرت است در باره خوشرفتاری خود با مردم 139
- 159 (1159) از خطبههای آن حضرت است در توحید الهی و شرح حال برخی از پیامبران 139
- اشاره 139
- از این خطبه است 140
- 161 (1161) از سخنان آن حضرت است به یکی از یارانش هنگامی که پرسید: چگونه قومتان شما را از خلافت باز داشتند در صورتی که از همه سزاوارتر بودید؟! فرمود: 142
- 160 (1160) از خطبههای آن حضرت است در وصف پیامبر و خاندان آن حضرت 142
- 162 (1162) از خطبههای آن حضرت است در توحید الهی 143
- اشاره 143
- از این خطبه است 144
- 163 (1163) از سخنان آن حضرت است به هنگامی که نزد آن حضرت آمدند و از اعمال ناپسند عثمان شکایت کردند، و در خواست داشتند از طرف آنان با عثمان وارد گفتگو شود و بخواهد که رضایت مردم را جلب کند. پس امام نزد عثمان رفت و فرمود 145
- 164 (1164) از خطبههای آن حضرت است که در آن از شگفتیهای آفرینش طاووس سخن میگوید 146
- عجایب خلقت طاووس 146
- اشاره 146
- از این خطبه است در وصف بهشت 147
- اشاره 148
- 165 (1165) از خطبههای آن حضرت است در امر به الفت، و وصف بنی امیّه و یاران خویش 148
- تفسیر لغات نامأنوس این خطبه 148
- 166 (1166) از خطبههای آن حضرت است در ابتدای حکومتش 149
- از این خطبه است (در باره بنی امیّه) 149
- 168 (1168) از خطبههای آن حضرت است به هنگام رفتن اصحاب جمل به شهر بصره 150
- 167 (1167) از سخنان آن حضرت است پس از بیعت با حضرت، عدّهای به محضرش عرضه داشتند: چه خوب بود اگر آنان را که در کشتن عثمان شرکت داشتند کیفر میدادی! امام فرمود: 150
- (1169) از سخنان آن حضرت است چون به بصره نزدیک شد، 151
- 170 (1170) از سخنان آن حضرت است به وقت تصمیم رویارویی با لشگر معاویه در صفّین 152
- اشاره 152
- 171 (1171) از خطبههای آن حضرت است در دفاع از حق خویش، و نکوهش اهل جمل 152
- 172 (1172) از خطبههای آن حضرت است در اینکه چه کسی شایسته خلافت است، و سفارش به تقوا و گریز از دنیا 153
- از این خطبه است در باره اصحاب جمل 153
- از این خطبه است 153
- 173 (1173) از سخنان آن حضرت است در باره طلحة بن عبید اللّه 155
- 174 (1174) از خطبههای آن حضرت است در پند و اندرز، و بیان نزدیکی خود به پیامبر 155
- 175 (1175) از خطبههای آن حضرت است در پند و اندرز و فضل قرآن و نهی از بدعت 156
- 176 (1176) از سخنان آن حضرت است در باره حکمین 158
- 177 (1177) از خطبههای آن حضرت است در توحید و تقوای الهی 159
- 178 (1178) از سخنان آن حضرت است وقتی ذعلب یمانی از حضرت پرسید: یا امیر المؤمنین، آیا پروردگارت را دیدهای؟ 160
- 179 (1179) از خطبههای آن حضرت است در نکوهش اصحابش 160
- 180 (1180) از سخنان آن حضرت است امام یکی از یاران خود را فرستاد تا از گروهی از سپاه کوفه که قصد داشتند از ترس حضرت به خوارج ملحق شوند خبر بیاورد، چون برگشت، حضرت پرسید: آیا ایمن شدند و ایستادند، یا ترسیدند و کوچ کردند؟ عرضه داشت: بلکه کوچ کردند ای امیر مؤمنان. حضرت فرمود 161
- اشاره 161
- 181 (1181) از خطبههای آن حضرت است از نوف بکالی روایت شده 161
- از این خطبه است 163
- اشاره 164
- 182 (1182) از خطبههای آن حضرت است در بیان قدرت خداوند و فضل قرآن و سفارش به تقوا 164
- از این خطبه است در باره قرآن 164
- 183 (1183) از سخنان آن حضرت است به برج بن مسهر طایی که از خوارج بود و شعار «لا حکم الّا للّه» را آنچنان فریاد کرد که حضرت میشنید، فرمود 166
- 184 (1184) از خطبههای آن حضرت است روایت شده: یکی از یاران امیر المؤمنین علیه السّلام که او را همّام میگفتند و مردی عابد بود به حضرت عرضه داشت: 166
- 185 (1185) از خطبههای آن حضرت است در باره منافقین 168
- 186 (1186) از خطبههای آن حضرت است در ستایش خدا و پیامبر و پند و اندرز 169
- 188 (1188) از خطبههای آن حضرت است در باره اختصاص خود به پیامبر 170
- 187 (1187) از خطبههای آن حضرت است در باره بعثت پیامبر و گریز از دنیا 170
- 189 (1189) از خطبههای آن حضرت است در سفارش به تقوا و وصف اسلام و پیامبر (ص) 171
- 190 (1190) از سخنان آن حضرت است در وصیّت به یارانش 173
- 191 (1191) از سخنان آن حضرت است در باره معاویه 174
- 192 (1192) از سخنان آن حضرت است در پایداری در راه حق 175
- 194 (1194) از سخنان آن حضرت است در گریز از دنیا 176
- 193 (1193) از سخنان آن حضرت است این سخن را به هنگام دفن سرور زنان جهان حضرت فاطمه علیها سلام گفت 176
- 196 (1196) از سخنان آن حضرت است که بعد از بیعت طلحه و زبیر به آنها فرمود، و آنان از اینکه حضرت آنها را طرف مشورت قرار نداده و در امور حکومت از آنها یاری نجسته شکایت داشتند 177
- 195 (1195) از سخنان آن حضرت است که یاران خود را در بسیاری از اوقات به آن پند میداد 177
- 197 (1197) از سخنان آن حضرت است هنگامی که شنید عدهای از یارانش به وقت نبرد صفین به اهل شام دشنام میدهند 178
- 198 (1198) از سخنان آن حضرت است 178
- 199 (1199) از سخنان آن حضرت است زمانی که یارانش در باره حکمیت با او دچار اختلاف شدند 179
- 200 (1200) 200 از سخنان آن حضرت است زمانی که در بصره جهت عیادت علاء بن زیاد حارثی که یکی از یارانش بود وارد شد، چون خانه او را وسیع دید فرمود 179
- 201 (1201) از سخنان آن حضرت است وقتی از او در باره احادیث دروغ و اخبار ضد و نقیض که در میان مردم پخش است پرسیدند، در پاسخ فرمود: 180
- 203 (1203) از خطبههای آن حضرت است در تحریک یاران خود به جهاد با شامیان 182
- 202 (1202) از خطبههای آن حضرت است در قدرت خداوند و خلقت زمین 182
- 205 (1205) از خطبههای آن حضرت است در وصف پیامبر و عالمان، و اندرز مردم 183
- اشاره 183
- از این خطبه است در باره پیامبر صلّی اللّه علیه و آله 183
- 204 (1204) از خطبههای آن حضرت است در تمجید خداوند 183
- 206 (1206) از دعاهای آن حضرت است که زیاد میخواند 184
- 207 (1207) از خطبههای آن حضرت است که در صفین بیان فرمود 185
- اشاره 186
- 208 (1208) از سخنان آن حضرت است در شکایت از قریش 186
- و از این خطبه است در باره آنان که به قصد جنگ با حضرت به بصره رفتند 187
- 210 (1210) از سخنان آن حضرت است در وصف سالکان 187
- 209 (1209) از سخنان آن حضرت است وقتی که در جمل از کنار کشته طلحه و عبد الرّحمن بن عتّاب بن اسید عبور کرد ابو محمّد در اینجا غریب افتاده 187
- 212 (1212) از سخنان آن حضرت است که بعد از تلاوت آیه «أَلْهاکُمُ التَّکاثُرُ حَتَّی زُرْتُمُ الْمَقابِرَ» فرمود 188
- 211 (1211) از سخنان آن حضرت است که در آن یارانش را ترغیب به جهاد میکند 188
- 213 (1213) از سخنان آن حضرت است که آن را به وقت تلاوت آیه «رِجالٌ لا تُلْهِیهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَیْعٌ عَنْ ذِکْرِ اللَّهِ» فرمود 190
- 214 (1214) از سخنان آن حضرت است به هنگام تلاوت: «یا أَیُّهَا الْإِنْسانُ ما غَرَّکَ بِرَبِّکَ الْکَرِیمِ» 191
- 215 (1215) از سخنان آن حضرت است در بیزاری از ظلم 192
- 216 (1216) از دعاهای آن حضرت است در فراوانی روزی 192
- 218 (1218) از دعاهای آن حضرت است در وصف عاشقان خدا 193
- 217 (1217) از خطبههای آن حضرت است در گریز از دنیا 193
- 219 (1219) از سخنان آن حضرت است 194
- 220 (1220) از سخنان آن حضرت است در توصیف بیعت مردم با آن جناب بر خلافت 194
- از این خطبه است در توصیف زاهدان 195
- اشاره 195
- 221 (1221) از خطبههای آن حضرت است در باره تقوا و کوشش در عمل 195
- 223 (1223) از سخنان آن حضرت است به عبد اللّه بن زمعه که از شیعیان بود و در ایام حکومت آن جناب به محضرش آمد و درخواست مالی کرد 196
- 222 (1222) از خطبههای آن حضرت است که آن را در ذی قار به وقت حرکت به بصره ایراد فرمود 196
- 225 (1225) از سخنان آن حضرت است 197
- 224 (1224) از سخنان آن حضرت است در فضل اهل بیت و نکوهش زمانه خود 197
- 227 (1227) از خطبههای آن حضرت است در حمد الهی و ستایش پیامبر و عجایب آفرینش 198
- 228 (1228) از خطبههای آن حضرت است در توحید حق 198
- از این خطبه است در توصیف عجایب آفرینش اصنافی از حیوانات 198
- اشاره 198
- 29 (1229) از خطبههای آن حضرت است در بیان پیشامدهای ناگوار 198
- 226 (1226) از سخنان آن حضرت است که به وقت غسل و تجهیز رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله بیان فرمود 198
- 231 از خطبههای آن حضرت است در باره ایمان و هجرت 199
- 32 (1232) از خطبههای آن حضرت است در ستایش الهی و سفارش به تقوا 199
- 30 (1230) از خطبههای آن حضرت است در سفارش به تقوا و یاد مرگ 199
- 34 (1234) از خطبههای آن حضرت است که گروهی از مردم آن را «قاصعه» (کوبنده متکبران) مینامند 199
- 33 (1233) از خطبههای آن حضرت است باز هم در ستایش الهی و سفارش به تقوا 199
- فلسفه آزمایش الهی 200
- تکبر رأس گناهان 200
- اشاره 200
- طلب عبرت آموزی 200
- گریز از شیطان 200
- پرهیز از کبر و حمیّت جاهلی 201
- جایگاه خانه خدا 201
- عبرت از گذشتگان 201
- فلسفه فروتنی پیامبران 201
- فلسفه عبادات 201
- نعمت وجود پیامبر (ص) 202
- عبرت از مؤمنان پیشین 202
- تعصبهای روا 202
- تعصبهای ناروا 202
- سرزنش یاران نافرمان 202
- 235 (1235) از سخنان آن حضرت است عبد اللّه بن عباس در زمانی که عثمان در محاصره بود نامهای از جانب او به محضر امام آورد که امام از مدینه خارج شود و به زمین خود در ینبع برود تا هیاهوی مردم برای پیشنهاد خلافت به حضرت آرام گردد، این دومین بار بود که از آن جناب چنین درخواستی داشت، امام در جواب وی فرمود: 203
- 236 (1236) از سخنان آن حضرت است در این سخن وضع خود را پس از هجرت پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و ملحق شدن به آن حضرت بیان میکند 203
- 237 (1237) از خطبههای آن حضرت است در تشویق به عمل 203
- 238 (1238)- از خطبههای آن حضرت است در باره حکمین و سرزنش اهل شام 203
- در بیان فضایل خود 203
- 239 (1239) از خطبههای آن حضرت است در رابطه با فضائل آل محمّد علیهم السّلام 204
- 2 (2002) از نامههای آن حضرت است به مردم کوفه پس از فتح بصره 204
- 1 (2001) از نامههای آن حضرت است به مردم کوفه زمانی که از مدینه به بصره میرفت 204
- 3 (2003) از نامههای آن حضرت است به شریح قاضی 204
- اشاره 204
- باب دوم باب گزیده نامههای سرور ما امیر مؤمنان علیه السّلام به دشمنان و فرمانداران شهرها، و در این باب گزیدهای از سفارشات آن حضرت به کارگزاران و اهل بیت و یارانش آمده است. نامهها 204
- 7 (2007) از نامههای آن حضرت است باز به معاویه 205
- 4 (2004) از نامههای آن حضرت است به بعضی از فرماندهان ارتش خود 205
- اشاره 205
- 5 (2005) از نامههای آن حضرت است به اشعث به قیس عامل آذربایجان 205
- 6 (2006) از نامههای آن حضرت است به معاویه 205
- از این نامه است 205
- 9 (2009) از نامههای آن حضرت است به معاویه 206
- 11 (2011) از وصیتهای آن حضرت است به هنگامی که لشگری را به سوی دشمن فرستاد این وصیت فرمود 206
- 10 (2010) از نامههای آن حضرت است به معاویه 206
- 8 (2008) از نامههای آن حضرت است به جریر بن عبد اللّه بجلی، وقتی او را نزد معاویه فرستاد 206
- 12 (2012) از وصیتهای آن حضرت است به معقل بن قیس ریاحی، زمانی که او را با سه هزار نفر به عنوان مقدمه لشگر خود به شام فرستاد 206
- 13 (2013) از نامههای آن حضرت است به دو نفر از امیران لشگرش 207
- 17 (2017) از نامههای آن حضرت است در جواب نامه معاویه 207
- 15 (2015) هنگام برخورد با دشمن در وقت جنگ میفرمود: 207
- 14 (2014) از وصیتهای آن حضرت است به لشگرش، پیش از دیدار با دشمن در صفّین 207
- 16 (2016) با یارانش وقت جنگ میفرمود: 207
- 21 (2021) از نامههای آن حضرت است باز به زیاد بن ابیه 208
- 18 (2018) از نامههای آن حضرت است به عبد اللّه بن عباس فرماندارش در بصره 208
- 22 (2022) از نامههای آن حضرت است به عبد اللّه بن عبّاس، و ابن عباس میگفته: بعد از کلام رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله از هیچ سخنی به اندازه این سخن بهرهمند نشدم 208
- 19 (2019) از نامههای آن حضرت است به بعضی از کار گزارانش 208
- 20 (2020) از نامههای آن حضرت است به زیاد بن ابیه زمانی که در حکومت بصره جانشین عبد اللّه بن عباس بود، و عبد اللّه در آن وقت از جانب حضرت بر بصره و نواحی اهواز و فارس و کرمان حکمران بود 208
- 24 (2024) از وصیتهای آن حضرت است در باره مصرف اموالش پس از مرگ، که بعد از برگشت از صفّین نوشت 209
- اشاره 209
- 23 (2023) از سخنان آن حضرت است آن را پیش از مرگش به عنوان وصیت فرمود، زمانی که ابن ملجم- لعنت خدا بر او باد- وی را ضربت زد 209
- قسمتی از آن وصیت است 209
- 25 (2025) از وصیتهای آن حضرت است به کسی که مأمور جمع آوری زکات از طرف حضرت میشد 209
- 27 (2027) از پیمانهای آن حضرت است به محمّد بن ابو بکر رضی اللّه عنه وقتی او را به حکومت مصر گماشت 210
- 26 (2026) از پیمانهای آن حضرت است به یکی از کار گزارانش زمانی که او را برای جمع آوری زکات فرستاد 210
- 28 (2028) از نامههای آن حضرت است در جواب معاویه، که از بهترین نامههاست 210
- از این پیمان است 210
- 29 (2029) از نامههای آن حضرت است به اهل بصره 210
- اشاره 210
- . اندازه در طلب 211
- اشاره 211
- یاد مرگ 211
- 30 (2030) از نامههای آن حضرت است به معاویه 211
- 31 (2031) از وصیتهای آن حضرت است به حضرت مجتبی علیه السّلام (یا محمّد حنفیّه) که در سرزمین حاضرین به هنگام بازگشت از صفّین نوشته 211
- 33 (2033) از نامههای آن حضرت است به قثم بن عباس فرماندارش در مکّه 212
- در باره زنان 212
- سفارشهای گوناگون دیگر 212
- 34 (2034) از نامههای آن حضرت است به محمد بن ابو بکر که به علّت عزلش از حکومت مصر، و قرار گرفتن مالک اشتر به جای او دلتنگ شده بود، و مالک پیش از رسیدن به مصر از دنیا رفت 212
- 32 (2032) از نامههای آن حضرت است به معاویه 212
- 38 (2038) از نامههای آن حضرت است به اهل مصر، زمانی که اشتر را زمامدار آنان نمود 213
- 35 (2035) از نامههای آن حضرت است به عبد اللّه بن عباس پس از شهادت محمّد بن ابو بکر در مصر 213
- 36 (2036) از نامههای آن حضرت است به برادرش عقیل بن ابی طالب در باره لشکری که به سوی برخی دشمنان فرستاده بود، و این نامه پاسخ نامه عقیل است 213
- 39 (2039) از نامههای آن حضرت است به عمرو بن عاص 213
- 37 (2037) از نامههای آن حضرت است به معاویه 213
- 41 (2041) از نامههای آن حضرت است به یکی از کار گزارانش 214
- 43 (2043) از نامههای آن حضرت است به مصقلة بن هبیره شیبانی که عامل حضرت در اردشیر خرّه بود 214
- 44 (2044) از نامههای آن حضرت است به زیاد بن ابیه، وقتی به حضرت خبر رسید معاویه به زیاد نامه نوشته میخواهد او را با ملحق کردن به نسب خود بفریبد 214
- 40 (2040) از نامههای آن حضرت است به یکی از کار گزارانش 214
- 42 (2042) از نامههای آن حضرت است به عمر بن ابی سلمه مخزومی، کارگزار حضرت در بحرین، پس از اینکه او را عزل نمود و نعمان بن عجلان زرقی را به جای او گماشت 214
- 48 (2048) از نامههای آن حضرت است به معاویه 215
- اشاره 215
- 46 (2046) از نامههای آن حضرت است به یکی از کار گزارانش 215
- 45 (2045) از نامههای آن حضرت است به عثمان بن حنیف انصاری، کار گزارش در بصره 215
- 47 (2047) از وصیتهای آن حضرت است به حسن و حسین علیهما السّلام وقتی که ابن ملجم لعنة اللّه علیه به او ضربت زد 215
- و از این نامه است که پایان آن است 215
- 53 (2053) عهد نامه مکتوب آن حضرت است برای مالک اشتر نخعی- رحمه اللّه- زمانی که او را به امارت مصر و مناطق تابعه آن انتخاب نمود و این برنامه به وقتی بود که کار حاکم مصر محمد بن ابو بکر در آشفتگی قرار داشت. این عهد نامه طولانیترین عهد نامه و از جهت در برداشتن خوبیها جامعترین آنهاست 216
- 50 (2050) از نامههای آن حضرت است به امیران سپاهش 216
- 49 (2049) از نامههای آن حضرت است باز به معاویه 216
- 51 (2051) از نامههای آن حضرت است به مأموران مالیات 216
- 52 (2052) از نامههای آن حضرت است به کارگزاران شهرها در رابطه با وضع نماز 216
- روشها 217
- وزیران 217
- نیکوکار و بدکار 217
- مشاوران 217
- اشاره 217
- رجوع به کتاب و سنّت 218
- طبقات جامعه 218
- قاضیان 218
- سپاهیان 218
- با دانشمندان 218
- تاجران و صنعتگران 219
- کاتبان 219
- رسیدگی به کار کارگزاران 219
- مالیات 219
- طبقه پایین جامعه 219
- توجه به واجبات الهی 220
- پرهیز از خونریزی 220
- صلح 220
- در میان مردم 220
- ملاقات با نیازمندان 220
- 54 (2054) از نامههای آن حضرت است که عمران بن حصین خزاعی به جانب طلحه و زبیر فرستاد 221
- 56 (2056) از سفارشهای آن حضرت است که به شریح بن هانی سفارش نموده، هنگامی که وی را به فرماندهی لشگر به طرف شام فرستاد 221
- 55 (2055) از نامههای آن حضرت است به معاویه 221
- سفارشات گوناگون 221
- قسمتی از این پیمان که پایان آن میباشد 221
- 58 (2058) از نامههای آن حضرت است به اهالی شهرها، که در آن جریان صفّین را گزارش نموده 222
- 57 (2057) از نامههای آن حضرت است به اهل کوفه، زمانی که از مدینه عازم بصره بود 222
- 60 (2060) از نامههای آن حضرت است به کار گزارانی که سپاهیان از منطقه مأموریت آنان میگذشتند 222
- 59 (2059) از نامههای آن حضرت است به اسود پسر قطبه فرمانده سپاه حلوان 222
- 61 (2061) از نامههای آن حضرت است به کمیل به زیاد نخعی، به وقتی که عامل او در هیت بود، او را به علت واگذاشتن دشمن که از منطقه او گذشته و برای تاراج مسلمانان رفتهاند توبیخ میکند 222
- و قسمتی از این نامه است 223
- 64 (2064) از نامههای آن حضرت است در جواب نامه معاویه 223
- 65 (2065) از نامههای آن حضرت است باز هم به معاویه 223
- 63 (2063) از نامههای آن حضرت است به ابو موسی اشعری که کار گزارش در کوفه بو 223
- 62 (2062) از نامههای آن حضرت است به اهل مصر که با مالک اشتر فرستاد، زمانی که او را به حکومت مصر منصوب کرد 223
- اشاره 223
- 69 (2069) از نامههای آن حضرت است به حارث همدانی 224
- 67 (2067) از نامههای آن حضرت است به قثم بن عباس که عامل حضرت در مکه بود 224
- 70 (2070) از نامههای آن حضرت است به سهل بن حنیف انصاری که کارگزار حضرت در مدینه بود، 224
- 68 (2068) از نامههای آن حضرت است به سلمان فارسی رحمة اللّه علیه پیش از خلافت حضرت 224
- 66 (2066) از نامههای آن حضرت است به عبد اللّه بن عباس که پیش از این به صورتی دیگر آمده است 224
- 72 (2072) از نامههای آن حضرت است به عبد اللّه بن عباس رحمة اللّه علیه 225
- 71 (2071) از نامههای آن حضرت است به منذر بن جارود عبدی که او را در بعضی نواحی به کار گمارد و او در امانت کار گزاریش خیانت کرد 225
- 75 (2075) از نامههای آن حضرت است که در آغاز بیعت مردم با آن حضرت به خلافت، از مدینه به معاویه نوشت. 225
- 73 (2073) از نامههای آن حضرت است به معاویه 225
- 74 (2074) از عهد نامههای آن حضرت است که میان قبیله ربیعه و اهل یمن نگاشت، و از خط هشام بن کلبی روایت شده 225
- باب گزیده حکمتها و موعظههای امیر مؤمنان علیه السّلام و از آن است گزیده پاسخهای پرسشهایی که از آن حضرت شده و گفتههای کوتاه در رابطه با مقاصد دیگر آن بزرگوار 226
- 77 (2077) از سفارشات آن حضرت است باز هم به عبد اللّه بن عباس، زمانی که او را برای گفتگو با خوارج فرستاد 226
- 79 (2079) از نامههای آن حضرت است به سرداران لشگر به وقتی که به خلافت رسید 226
- 78 (2078) از نامههای آن حضرت است در پاسخ نامهای که ابو موسی اشعری از محلی که در آن برای داوری نشانده شده بودند به آن حضرت نوشت 226
- 76 (2076) از سفارشات آن حضرت است به عبد اللّه بن عباس، وقتی که او را در بصره به جای خود قرار داد 226
- 3 (3003) 227
- اشاره 227
- 2 (3002) 227
- 1 (3001) 227
- 4 (3004) 227
- 7 (3007) 228
- 8 (3008) 228
- 6 (3006) 228
- 5 (3005) 228
- 9 (3009) 228
- 11 (3011) 229
- 10 (3010) 229
- 13 (3013) 229
- 14 (3014) 229
- 12 (3012) 229
- 19 (3019) 230
- 17 (3017) 230
- 18 (3018) 230
- 16 (3016) 230
- 15 (3015) 230
- 22 (3022) 231
- 24 (3024) 231
- -3023 231
- 20 (3020) 231
- 21 (3021) 231
- 25 (3025) 232
- 26 (3026) 232
- 29 (3029) 232
- 28 (3028) 232
- 27 (3027) 232
- 33 (3033) 233
- 31 (3031) 233
- 30 (3030) 233
- 34 (3034) 233
- 32 (3032) 233
- 39 (3039) 234
- 38 (3038) 234
- 37 (3037) 234
- 35 (3035) 234
- 36 (3036) 234
- 40 (3040) 235
- 41 (3041) 235
- 43 (3043) 235
- 42 (3042) 235
- 44 (3044) 235
- 45 (3045) 236
- 49 (3049) 236
- 46 (3046) 236
- 47 (3047) 236
- 48 (3048) 236
- 53 (3053) 237
- 52 (3052) 237
- 51 (3051) 237
- 54 (3054) 237
- 50 (3050) 237
- 56 (3056) 238
- 55 (3055) 238
- 57 (3057) 238
- 59 (3059) 238
- 58 (3058) 238
- 60 (3060) 239
- 64 (3064) 239
- 61 (3061) 239
- 63 (3063) 239
- 62 (3062) 239
- 68 (3068) 240
- 65 (3065) 240
- 66 (3066) 240
- 69 (3069) 240
- 67 (3067) 240
- 70 (3070) 241
- 71 (3071) 241
- 74 (3074) 241
- 72 (3072) 241
- 73 (3073) 241
- 77 (3077) 242
- 78 (3078) 242
- 75 (3075) 242
- 76 (3076) 242
- 79 (3079) 242
- 83 (3083) 243
- 80 (3080) 243
- 82 (3082) 243
- 84 (3084) 243
- 81 (3081) 243
- 88 (3088) 244
- 90 (3090) 244
- 87 (3087) 244
- 85 (3085) 244
- 89 (3089) 244
- 92 (3092) 245
- 93 (3093) 245
- 95 (3095) 245
- 91 (3091) 245
- 94 (3094) 245
- 100 (3100) 246
- 99 (3099) 246
- 97 (3097) 246
- 98 (3098) 246
- 96 (3096) 246
- 105 (3105) 247
- 104 (3104) 247
- 101 (3101) 247
- 102 (3102) 247
- 103 (3103) 247
- 107 (3107) 248
- 109 (3109) 248
- 106 (3106) 248
- 110 (3110) 248
- 108 (3108) 248
- 115 (3115) 249
- 112 (3112) 249
- 111 (3111) 249
- 113 (3113) 249
- 114 (3114) 249
- 118 (3118) 250
- 120 (3120) 250
- 116 (3116) 250
- 119 (3119) 250
- 117 (3117) 250
- 122 (3122) 251
- 123 (3123) 251
- 121 (3121) 251
- 125 (3125) 251
- 124 (3124) 251
- 127 (3127) 1 252
- 128 (3128) 1 252
- 129 (3129) 252
- 130 (3130) 252
- 126 (3126) 1 252
- (3134) 134 253
- 132 (3132) 253
- 135 (3135) 253
- 133 (3133) 253
- 131 (3131) 253
- 141 (3141) 254
- 137 (3137) 254
- 139 (3139) 254
- 138 (3138) 254
- 136 (3136) 254
- 145 (3145) 255
- 143 (3143) 255
- 142 (3142) 255
- 144 (3144) 255
- 146 (3146) 255
- 150 (3150) 256
- 147 (3147) 256
- 148 (3148) 256
- 149 (3149) 256
- 151 (3151) 256
- 153 (3153) 257
- 155 (3155) 257
- 154 (3154) 257
- 156 (3156) 257
- 152 (3152) 257
- 162 (3162) 258
- 159 (3159) 258
- 160 (3160) 258
- 161 (3161) 258
- 158 (3158) 258
- 163 (3163) 259
- 164 (3164) 259
- 167 (3167) 259
- 166 (3166) 259
- 165 (3165) 259
- 171 (3171) 260
- 168 (3168) 260
- 172 (3172) 260
- 170 (3170) 260
- 169 (3169) 260
- 174 (3174) 261
- 173 (3173) 261
- 175 (3175) 261
- 178 (3178) 261
- 176 (3176) 261
- 182 (3182) 262
- 180 (3180) 262
- 183 (3183) 262
- 179 (3179) 262
- 181 (3181) 262
- 188 (3188) 263
- 186 (3186) 263
- 187 (3187) 263
- 185 (3185) 263
- 184 (3184) 263
- 192 (3192) 264
- 194 (3194) 264
- 191 (3191) 264
- 190 (3190) 264
- 189 (3189) 264
- 195 (3195) 265
- 196 (3196) 265
- 197 (3197) 97 265
- 198 (3198) 265
- 199 (3199) 265
- 201 (3201) 266
- 204 (3204) 266
- 202 (3202) 266
- 203 (3203) 266
- 200 (3200) 266
- 209 (3209) 267
- 207 (3207) 267
- 206 (3206) 267
- 205 (3205) 267
- 208 (3208) 267
- 214 (3214) 268
- 210 (3210) 268
- 211 (3211) 268
- 212 (3212) 268
- 213 (3213) 268
- 215 (3215) 269
- 219 (3219) 269
- 216 (3216) 269
- 218 (3218) 269
- 217 (3217) 269
- 223 (3223) 270
- 224 (3224) 270
- 222 (3222) 22 270
- 220 (3220) 270
- 221 (3221) 270
- 225 (3225) 271
- 226 (3226) 271
- 229 (3229) 271
- 227 (3227) 271
- 228 (3228) 271
- 231 (3231) 272
- 234 (3234) 272
- 233 (3233) 272
- 232 (3232) 272
- 230 (3230) 272
- 239 (3239) 273
- 237 (3237) 273
- 236 (3236) 273
- 235 (3235) 273
- 238 (3238) 273
- 240 (3240) 274
- 243 (3243) 274
- 242 (3242) 274
- 241 (3241) 274
- 244 (3244) 274
- 248 (3248) 275
- 249 (3249) 275
- 245 (3245) 275
- 247 (3247) 275
- 246 (3246) 275
- 254 (3254) 276
- 253 (3253) 276
- 251 (3251) 276
- 250 (3250) 276
- 252 (3252) 276
- 259 (3259) 277
- 256 (3256) 277
- 258 (3258) 277
- 257 (3257) 277
- 255 (3255) 277
- 3 (4003) 278
- اشاره 278
- 4 (4004) 278
- 1 (4001) 278
- در آن مقداری از گزیده سخنان مشکل آن حضرت است که نیاز به تفسیر دارد 278
- 2 (4002) 278
- 9 (4009) 279
- 5 (4005) 279
- 6 (4006) 279
- 8 (4008) 279
- 7 (4007) 279
- 263 (3263) 280
- 262 (3262) 280
- 264 (3264) 280
- اشاره 280
- 261 (3261) 280
- ادامه کلمات قصار 280
- 265 (3265) 281
- 267 (3267) 281
- 266 (3266) 281
- 269 (3269) 281
- 268 (3268) 281
- 272 (3272) 282
- 273 (3273) 282
- 274 (3274) 282
- 270 (3270) 282
- 271 (3271) 282
- 277 (3277) 283
- 276 (3276) 283
- 278 (3278) 283
- 275 (3275) 283
- 279 (3279) 283
- 283 (3283) 284
- 281 (3281) 284
- 284 (3284) 284
- 280 (3280) 284
- 282 (3282) 284
- 287 (3287) 285
- 288 (3288) 285
- 286 (3286) 285
- 289 (3289) 285
- 285 (3285) 285
- 291 (3291) 286
- 294 (3294) 286
- 293 (3293) 286
- 290 (3290) 286
- 292 (3292) 286
- 295 (3295) 287
- 298 (3298) 287
- 296 (3296) 287
- 299 (3299) 287
- 297 (3297) 287
- 303 (3303) 288
- 304 (3304) 288
- 300 (3300) 288
- 301 (3301) 288
- 302 (3302) 288
- 308 (3308) 289
- 306 (3306) 289
- 307 (3307) 289
- 305 (3305) 289
- 309 (3309) 289
- 311 (3311) 290
- 312 (3312) 290
- 313 (3313) 290
- 310 (3310) 290
- 314 (3314) 290
- 318 (3318) 291
- 317 (3317) 291
- 319 (3319) 291
- 315 (3315) 291
- 316 (3316) 291
- 320 (3320) 292
- 321 (3321) 292
- 322 (3322) 292
- 323 (3323) 292
- 324 (3324) 292
- 328 (3328) 293
- 326 (3326) 293
- 329 (3329) 293
- 325 (3325) 293
- 327 (3327) 293
- 330 (3330) 294
- 334 (3334) 294
- 333 (3333) 294
- 331 (3331) 294
- 332 (3332) 294
- 338 (3338) 295
- 336 (3336) 295
- 335 (3335) 295
- 339 (3339) 295
- 337 (3337) 295
- 343 (3343) 296
- 340 (3340) 296
- 342 (3342) 296
- 341 (3341) 296
- 344 (3344) 296
- 346 (3346) 297
- 347 (3347) 297
- 345 (3345) 297
- 348 (3348) 297
- 349 (3349) 297
- 351 (3351) 298
- 354 (3354) 298
- 352 (3352) 298
- 353 (3353) 298
- 350 (3350) 298
- 356 (3356) 299
- 358 (3358) 299
- 359 (3359) 299
- 355 (3355) 299
- 357 (3357) 299
- 363 (3363) 300
- 362 (3362) 300
- 361 (3361) 300
- 360 (3360) 300
- 364 (3364) 300
- 368 (3368) 301
- 366 (3366) 301
- 369 (3369) 301
- 365 (3365) 301
- 367 (3367) 301
- 373 (3373) 302
- 370 (3370) 302
- 371 (3371) 302
- 372 (3372) 302
- 374 (3374) 302
- 379 (3379) 303
- 378 (3378) 303
- 377 (3377) 303
- 376 (3376) 303
- 375 (3375) 303
- 381 (3381) 304
- 380 (3380) 304
- 382 (3382) 304
- 384 (3384) 304
- 383 (3383) 304
- 388 (3388) 305
- 387 (3387) 305
- 389 (3389) 305
- 385 (3385) 305
- 386 (3386) 305
- 390 (3390) 306
- 393 (3393) 306
- 394 (3394) 306
- 391 (3391) 306
- 392 (3392) 306
- 398 (3398) 307
- 397 (3397) 307
- 399 (3399) 307
- 395 (3395) 307
- 396 (3396) 307
- 402 (3402) 308
- 403 (3403) 308
- 404 (3404) 308
- 401 (3401) 308
- 400 (3400) 308
- 405 (3405) 309
- 409 (3409) 309
- 408 (3408) 309
- 406 (3406) 309
- 407 (3407) 309
- 414 (3414) 310
- 413 (3413) 310
- 411 (3411) 310
- 412 (3412) 310
- 410 (3410) 310
- 416 (3416) 311
- 419 (3419) 311
- 418 (3418) 311
- 415 (3415) 311
- 417 (3417) 311
- 423 (3423) 312
- 421 (3421) 312
- 422 (3422) 312
- 420 (3420) 312
- 424 (3424) 312
- 425 (3425) 313
- 428 (3428) 313
- 429 (3429) 313
- 427 (3427) 313
- 426 (3426) 313
- 431 (3431) 314
- 433 (3433) 314
- 434 (3434) 314
- 430 (3430) 314
- 432 (3432) 314
- 436 (3436) 315
- 437 (3437) 315
- 438 (3438) 315
- 439 (3439) 315
- 435 (3435) 315
- 441 (3441) 316
- 444 (3444) 316
- 440 (3440) 316
- 443 (3443) 316
- 442 (3442) 316
- 449 (3449) 317
- 446 (3446) 317
- 445 (3445) 317
- 448 (3448) 317
- 447 (3447) 317
- 453 (3453) 318
- 454 (3454) 318
- 450 (3450) 318
- 452 (3452) 318
- 451 (3451) 318
- 455 (3455) 319
- 458 (3458) 319
- 459 (3459) 319
- 456 (3456) 319
- 457 (3457) 319
- 462 (3462) 320
- 461 (3461) 320
- 463 (3463) 320
- 460 (3460) 320
- 464 (3464) 320
- 466 (3466) 321
- 469 (3469) 321
- 467 (3467) 321
- 468 (3468) 321
- 465 (3465) 321
- 471 (3471) 322
- 470 (3470) 322
- 474 (3474) 322
- 473 (3473) 322
- 472 (3472) 322
- 476 (3476) 323
- 479 (3479) 323
- 478 (3478) 323
- 475 (3475) 323
- 477 (3477) 323
- 480 (3480) 324
. اما بعد، انسان را گاهی دست یافتن به چیزی که از دست رفتنی نبود شاد مینماید، و از دست رفتن آنچه که به دست آمدنی نبود ناراحت میسازد. پس به آنچه از آخرتت به آن رسیدهای شاد باش،
23 (2023) از سخنان آن حضرت است آن را پیش از مرگش به عنوان وصیت فرمود، زمانی که ابن ملجم- لعنت خدا بر او باد- وی را ضربت زد
سفارشم به شما این است که چیزی را شریک خدا قرار ندهید و سنّت محمّد- صلّی اللّه علیه و آله- را ضایع نکنید، این دو ستون دین را بر پا دارید و این دو چراغ را روشن نگاه بدارید، که دیگر بر شما نکوهشی نخواهد بود.من دیروز همنشین شما بودم، امروز برای شما عبرتم، و فردا از شما جدا میشوم. اگر زنده بمانم صاحب خون خویشم، و اگر بمیرم مگر وعدهگاه من است، و اگر ببخشم بخشیدن برای من موجب
24 (2024) از وصیتهای آن حضرت است در باره مصرف اموالش پس از مرگ، که بعد از برگشت از صفّین نوشت
اشاره
این برنامهای است که بنده خدا علی بن ابی طالب أمیر المؤمنین در باره مال خود دستور میدهد، و به آن خشنودی حق را میطلبد تا او را به بهشت در آورد، و آسایش و امنیت عطا نماید.
قسمتی از آن وصیت است
به این وصیت حسن بن علی اقدام میکند، برای خودش از این اموال به طور شایسته مصرف مینماید، و به نحوی که سزاوار است به مستحقّان میپردازد. اگر مرگ حسن برسد و حسین زنده باشد، وصی من بعد از او حسین است، و به وصیتم به مانند حسن عمل میکند.سهم دو فرزند فاطمه از به جا مانده اموال علی به مانند نصیب سایر پسران علی است، و اینکه اجرای وصیت را به عهده دو پسر فاطمه گذاشتم محض جلب خشنودی حق، و تقرّب به پیامبر، و بزرگداشت احترام او، و شرافت خویشاوندی با آن حضرت است.و با کسی که این وصیت را به عهده او گذاشته شرط میکند که اصل مال را باقی گذارد، و به آن صورت که مأمور و راهنمایی شده از در آمد آن انفاق کند، و از نهالهای تازه روییده این دهات نفروشد تا تبدیل به انبوهی از درختان گردد به طوری که تماشا گرانش آن منطقه را به غیر از وضعی که قبلا دیدهاند ببینند.و هر یک از کنیزانم را که با آنان بودهام و از من فرزندی آورده یا حامله میباشد
25 (2025) از وصیتهای آن حضرت است به کسی که مأمور جمع آوری زکات از طرف حضرت میشد
، ما قسمتی از این وصیت را اینجا آوردیم تا معلوم شود امام هماره ستون حق را بر پا میداشت، و در امور کوچک و بزرگ، و ظاهر و باطن نمونههای عدالت را میافراشت.