نهج‌البلاغه: خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمتهای حضرت امیرمومنان علی (علیه‌السلام) صفحه 50

56 (1056) از سخنان آن حضرت است به یاران خود در وصف معاویه‌

پس از من مردی گشاده گلو و شکم بر آمده بر شما غالب می‌شود، آنچه بیابد بخورد، و آنچه نیابد بخواهد. او را بکشید، ولی هرگز نخواهید کشت. او شما را به ناسزا گفتن به من و بیزاری از من فرمان می‌دهد. در صورت اجبار بدگویی کنید، زیرا که مایه پاکی و علوّ درجه من و نجات شما خواهد بود. ولی از من بیزاری نجویید، زیرا من بر فطرت الهی به دنیا آمده‌ام، و در ایمان و هجرت بر همه سبقت جسته‌ام

.

-1058

57 (1057) از سخنان آن حضرت است در خطاب به خوارج نهروان‌

طوفان مرگ زا بر شما بوزد، و اصلاح کاری از شما باقی نماند! آیا پس از ایمانم به خدا و جهادم همراه رسول حق صلّی اللّه علیه و آله به کفر خود شهادت دهم؟! «در این صورت گمراه شده و از گردونه هدایت یافتگان خارج شده‌ام.» به بدترین سر نوشت بروید، و از راهی که آمده‌اید به جهالت گذشته بر گردید! بدانید پس از من به پستی فراگیر دچار می‌شوید، و شمشیرهای برنده به سراغتان خواهد آمد، و ثروت شما را ستمکاران گرفته ملک خود کنند و این عمل را برای خود عادت و سنّت قرار دهند.

گفتار حضرت: «و لا بقی منکم آبر» به سه صورت روایت شده: یکی همان طور که در متن آورده‌ایم «آبر» با راء به معنای اصلاح کننده نخل است. دوم

«آثر» با ثاء سه نقطه به معنای روایت کننده و حکایت کننده حدیث، که این صحیح‌ترین وجه نزد من است. گویی حضرت فرموده: مخبری از شما باقی نماند. سوم «آبز» با زای نقطه دار به معنای پرخاشگر، و نیز به معنای هلاک شونده است

. (1059)

58 (1058) گفتار آن حضرت است زمانی که عزم بر جنگ خوارج داشت و به آن حضرت خبر دادند که آنان از پل نهروان عبور کرده‌اند