تحریف ناپذیری قرآن صفحه 104

کفروا فی قلوبهم الحمیّة حمیّة الجاهلیّة- و لو حمیتم کما حموا انفسهم لفسد المسجد الحرام- فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَکِینَتَهُ عَلی رَسُولِهِ .... (1)

از جمله مواردی که درباره‌ی تبدیل برخی از کلمات قرآن گفته شده، قرائتی منسوب به ابن مسعود است که در مسند احمد (2)، سنن ترمذی (3) و مستدرک حاکم (4) ذکر گردیده است. عبد اللّه بن مسعود می‌گوید:

پیامبر خدا صلّی اللّه علیه و اله این آیه را به من چنین آموخت: «إنّی أنا الرزاق ذو القوة المتین».

این آیه، در قرآن به صورت: إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِینُ (5) است این دسته از روایات در منابع اهل سنت زیاد است. قاسم بن سلّام 124 مورد از آنها را تحت عنوان باب «الزوائد من الحروف التی خولف بها الخط فی القرآن» گرد آورد و می‌گوید:

«شبیه به این‌ها زیاد است». (6)

سیوطی نیز پس از ذکر آیه‌ی موهوم رجم و مانند آن می‌گوید: «همانند این نمونه‌ها زیادند.» (7) آلوسی نیز پس از ذکر چند مورد از این گونه روایات می‌گوید: «آنها بیش از آن هستند که بتوان شمرد». (8)

42. دیدگاه‌های اهل سنت درباره‌ی صحت و سقم سندهای این احادیث چیست؟

ارزیابی سند حدیث «لو ان لابن آدم و ادیا ...» از سوره‌ی بیّنه‌

ارزیابی سند حدیث مربوط به عبارتی از سوره الفتح‌

42. دیدگاه‌های اهل سنت درباره‌ی صحت و سقم سندهای این احادیث چیست؟

در بین اهل سنت اختلاف درباره‌ی سندهای این احادیث و رد و ایراد آنها- مانند سایر احادیثی که در این زمینه بود- شدید است. برخی این احادیث را ساخته‌ی

1- 1. احمد بن شعیب نسائی، سنن، ج 2، ص 308، و ر. ک: متقی الهندی، کنز العمال، ج 2، ص 568 و 594، رقم 4745 و 4815، و ابن شبّه، تاریخ المدینة المنورة، ص 709.
2- 2. احمد بن حنبل، مسند، ج 1، ص 394.
3- 3. ترمذی، سنن، ج 5، ص 191.
4- 4. حاکم نیشابوری، المستدرک، ج 2، ص 234.
5- 5. سوره‌ی ذاریات 51، آیه‌ی 58.
6- 6. قاسم بن سلام، فضائل القرآن، ص 189 به بعد.
7- 7. جلال الدین سیوطی، الاتقان، ج 1، ص 88.
8- 8. محمود آلوسی، روح المعانی، ج 1، ص 46.