تحریف ناپذیری قرآن صفحه 31

پیش از آن که به تحلیل مفهومی این الفاظ بپردازیم، به این پرسش اساسی توجه می‌کنیم که آیا آنان که در عصر معصومان علیهم السّلام حضور داشتند، آن چه از معارف قرآن- به مقتضای توفیقشان در حین نزول وحی و تلقی معارف آن از معصومان علیهم السّلام- دریافت می‌کردند، در چه قالبی به دیگران انتقال می‌دادند؟ در بین آنان چه الفاظ و تعابیری برای انتقال معارف وحی رایج بوده است؟ با کاوش در مصادر و منابع خواهیم دید، از تعابیر مذکور در کنار تعبیرهای «هکذا تفسیرها؛ تفسیر آیه چنین است» و یا «هکذا معناها؛ معنای آیه این است»، استفاده می‌شده است.

12. واژه‌ی «اقراء» که در برخی از روایات تحریف نما به کار رفته است به چه معناست؟

12. واژه‌ی «اقراء» که در برخی از روایات تحریف نما به کار رفته است به چه معناست؟

«إقراء» در لغت مصدر ثلاثی مزید از ماده «ق، ر، أ» به معنای، «به سخن آوردن» است و هنگامی که گفته می‌شود «أقرأه القرآن» یعنی او را قرائت قرآن آموخت. (1)

دانشمند بزرگوار، سید مرتضی عسکری (مدظله) درباره‌ی معنای اصطلاحی این تعبیر در روایات، بحثی گسترده همراه با سیر تحول تاریخی آن گشوده که چکیده‌ی آن بدین شرح است:

معنای «اقراء» در زمان رسول اکرم صلّی اللّه علیه و اله تا چند سال بعد از ایشان، تعلیم تلاوة الفاظ آیات همراه با تعلیم معنای آنها بوده است، و اصطلاحا «مقری‌ء» به کسی می‌گفتند که الفاظ قرآن را با معنا و معارف آن تعلیم دهد .... پس از آن که فراگیری قرآن رواج یافت، واژه‌ی «إقراء» تنها به معنای تعلیم معنای آیاتی به کار رفت که نیازمند به تفسیر باشد. نمونه‌ای از این مورد در صحیح بخاری است که می‌گوید: عبد اللّه بن عباس می‌گوید «در سال 23 ه. ق. به عبد الرحمن بن عوف، قرآن را إقراء می‌کردم.» و این در حالی است که عبد الرحمن بن عوف در سال سوم هجرت ایمان آورده و در عصر نزول وحی حاضر بوده است. وی انسان ناآگاهی نبوده تا عبد اللّه بن عباس وی را آموزش تلاوت الفاظ قرآن دهد؛