تحریف ناپذیری قرآن صفحه 43

3. مصادر و منابع این احادیث نیز در عرف محققان جای چون و چرای فراوان دارد. (1)

4. از بررسی تعدد طرق، اتصال و انفصال سند و منابع و مصادر این نوع احادیث که بگذریم، نوبت به بررسی محتوا و مضامین آنها می‌رسد. با دقت در محتوای این احادیث، با توجه به شواهد درونی و بیرونی، به بیگانگی آنها با مسأله‌ی تحریف قرآن (به معنای نقص در متن آیات وحی) پی می‌بریم. اکثر قریب به اتفاق این احادیث درباره‌ی مطالب تفسیری، ذکر مصادیق، بیان شأن نزول، وحی غیر قرآنی، قرائات، تحریف معنایی و اختلاف در تألیف آیات است. (2)

دلیل صحت ادعاهای مذکور درباره‌ی سندها و محتوای احادیث فوق را با نگاهی منصفانه به کتاب فصل الخطاب محدث نوری در می‌یابیم. ایشان حجم انبوه از این اخبار را از منابع فریقین یک جا گرد آورده است؛ از جمله 350 حدیث (بیش از 3/ 1 کل روایات در این زمینه) از کتاب القرائات احمد بن محمد السیاری است. این کتاب نزد امامیه اعتباری ندارد و مؤلف آن از نظر فریقین تضعیف شده است. (3) تعداد 129 حدیث از کتاب پر ارج تفسیر مجمع البیان است و تمامی آنها از نظر سند مرسل‌اند و محتوای همه‌ی آنها درباره‌ی قرائات است. خود مؤلف مجمع البیان نیز آنها را در بخش قرائات آورده است و در مقدمه‌ی تفسیرش نیز به باور راسخ خود بر سلامت قرآن از تحریف تصریح می‌کند. (4) هشتاد و سه حدیث نیز از کتاب الکافی است و مرحوم کلینی جملگی آنها را در باب «النکت و النتف» آورده است. از این تعداد، تنها هشت حدیث صحیح یا موثق است و در دلالت بر تحریف، به معنای مورد نزاع، ناقص است. (5) بقیه‌ی احادیث فصل الخطاب

1- 1. محمد هادی معرفت، همان، ص 222- 234.
2- 2. نگارنده، همان، ص 59- 86.
3- 3. ر. ک: احمد بن علی نجاشی، رجال النجاشی، تحقیق محمد جواد نائینی، ج 2، ص 865؛ ابو جعفر طوسی، الفهرست، ص 411، و ابن حجر عسقلانی، لسان المیزان، تحقیق با اشراف محمد عبد الرحمن مرعشلی، ج 1، ص 382، رقم 800.
4- 4. فضل بن حسن طبرسی، همان، ج 1، ص 83.
5- 5. ر. ک: محمد باقر مجلسی، مرآة العقول، ج 5، ص 160- 161.