تحریف ناپذیری قرآن صفحه 9

احادیث تحریف نما در کتاب‌های اهل سنت، از جمله موطأ مالک بن انس (1) (م. 179)

فضائل القرآن (2) قاسم بن سلام (م. 224 ه. ق) و ...، موجب واکنش امامیه بر آنها بوده است؛ از جمله فضل بن شاذان (م. 260 ه. ق) که در طی چند صفحه از کتابش به آن پرداخته و بر اهل سنت به شدت خرده گرفته (3)، لیکن به تدریج شکل واکنش‌ها دگرگون شده است، تا آن جا که شیخ ابو جعفر صدوق (م. 386 ه. ق) در مقام دفاع از قرآن و رفع اتهام از شیعه، به صراحت اعلام می‌دارد «اخبار تحریف نما [در صورت احراز صحت سند] بر وحی غیر قرآنی حمل می‌شود و هر کس شیعه را متهم به تحریف قرآن کند، دروغ گوست ...» (4)

و سپس سید مرتضی علم الهدی (م. 436 ه. ق) از گروهی اندک از امامیه با نام «اصحاب حدیث» و نیز از اهل سنت با نام «حشویه» یاد می‌کند که به ظاهر احادیث ضعیف در این زمینه بسنده کرده و از ادله‌ی قطعی سلامت قرآن از تحریف روی برتافته‌اند و از این رو مخالفت آنان، به دلیل ناتوانی در مبنا و بنا، به هیچ روی قابل اعتنا نیست (5).

گفتار اول: درآمد ادله‌ی سلامت قرآن از تحریف‌

اشاره

1- 1. مالک بن انس، الموطاء، تصحیح و تعلیق محمد فؤاد عبد الباقی، ج 2، کتاب الرضاع، ص 605.
2- 2. قاسم بن سلام، فضائل القرآن، تحقیق و تعلیق وهبی سلیمان خارجی، ص 189 به بعد.
3- 3. فضل بن شاذان، الایضاح، تحقیق ارموی، ص 229. علاوه بر امامیه، دیگران نیز مانند زیدیه چنین واکنش‌هایی داشته‌اند. ر. ک: الرسی قاسم بن ابراهیم، مجموع کتب و رسائل، تحقیق عبد الکریم احمد جدبان، ج 2، ص 15- 16. وی می‌گوید: «کتاب خدا محفوظ است که به عنایت خدا چیزی از آیات آن فرو نیفتاده ... ولی قومی باطل گرا، کوران بی‌اندیش بر این پندارند که بخشی از قرآن از دست رفته است ... آیا آنان کلام خدا را که می‌گوید: إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّکْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ نشنیده‌اند و ...
4- 4. ر. ک: محمد بن علی ابو جعفر صدوق، الاعتقادات، تصحیح عصام عبد السید، ص 92.
5- 5. علی بن حسین علم الهدی، الذخیرة فی علم الکلام، تحقیق سید احمد حسینی، ص 361.

ص:22