تحریف ناپذیری قرآن صفحه 92

مهاجران و انصار جملگی به خطا رفته‌اند ...

اسقاط سوره‌ی «فاتحة» از مصحفش نیز به خاطر این گمان نیست که سوره را جزو قرآن نمی‌دانسته ... بلکه چون قرآن نوشته شد و بین دو جلد قرار گرفت تا از تردید و فراموشی و زیادت و کاستی مصون بماند و این امور درباره‌ی «فاتحة» که سوره‌ی کوتاه است و هر کس باید آن را [برای نماز] فرا گیرد منتفی است؛ بنابراین ابن مسعود آن را از مصحفش پاک کرد. (1)

ارزیابی دانشمندان اهل سنت درباره‌ی اخبار آیه‌ی شریفه‌ی بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ نیز متفاوت است؛ چون در برابر احادیثی که می‌گوید: «بسم اللّه آیه‌ی قرآن نیست»، احادیثی دیگر با سندهای صحیح در منابع اهل سنت وجود دارد. در این احادیث آمده است که رسول خدا صلّی اللّه علیه و اله و خلفا و گروهی از صحابه و تابعین، آیه‌ی بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ را در نماز به صورت بلند می‌خواندند و تصریح می‌کردند که این آیه جزو سوره‌ی حمد است؛ مانند قول عبد اللّه بن عباس که می‌گوید:

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ آیه‌ای از آیات قرآن است. (2)

و نیز گفته است:

شیطان بزرگ‌ترین آیه‌ی قرآن را از مردم دزدید و آن آیه بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ بود. (3)

طلحة بن عبید اللّه نیز از قول رسول خدا صلّی اللّه علیه و اله نقل می‌کند که فرموده‌اند:

هر کس بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ را ترک گوید، آیه‌ای از کتاب خدا را ترک گفته است. (4)

1- 1. ابن قتیبة، تأویل مشکل القرآن، ص 42 و 49.
2- 2. ابن ضریس، فضائل القرآن، ص 39، رقم 28.
3- 3. جلال الدین سیوطی، الاتقان، ج 1، ص 80، و الدر المنثور: ج 1، ص 20 و ر. ک: عبد الرزاق، المصنّف، ج 2، ص 88.
4- 4. جلال الدین سیوطی، الدر المنثور، ج 1، ص 7.