قرآن در آیینه نهج البلاغه صفحه 7

حضرت در این خطبه می فرمایند : و دواء دائکم و نظم ما بینکم ؛ قرآن نسخه درمان دردها و مشکلات شماست ، و در خطبه 189 با این تعبیر که و دواء لیس و بعده داء می فرمایند : قرآن دارویی است که بعد از آن دردی باقی نمی ماند .

مطلبی که قبل

از هر چیز باید بدان توجه داشت ایمان به فرمایش حضرت علی علیه السلام است ؛ یعنی باید با تمام وجود باور داشته باشیم که درمان حقیقی دردها و مشکلات ما ، اعم از فردی و اجتماعی ، در قرآن است . همه ما به این مطلب اقرار می داریم ؛ لکن مراتب ایمان و یقین افراد متفاوت است . هر چند هستند کسانی که با تمام وجود باور داشته باشند که اگر به قرآن روی بیاورند و معارف و راهنمایی های آن را به کار بندند ، قرآن بهترین نسخه شفابخش دردهاست ، لکن چنین افرادی بسیار اندکند و شاید یکی از بزرگ ترین مشکلات جامعه ما ضعف ایمان در این جهت باشد و این امر موجب شده است بسیاری از مشکلات همچنان باقی بماند . گاه کسانی در اثر ناآگاهی و یا کج اندیشی ممکن است این فکر انحرافی را مطرح کنند که با وجود این که قرآن در اختیار ماست و مدعی پیروی از آن هستیم پس چرا مشکلات اقتصادی مانند تورم و گرانی و هزاران مشکل فردی ، اجتماعی ، اخلاقی و فرهنگی رنج می برند ؟ برای پاسخ به این پرسش ، در این جا توضیحاتی را بیان می داریم .

قرآن ؛ راهنمای خطوط کلی

بسیار ساده انگارانه به نظر می آید که کسی انتظار داشته باشد قرآن مانند کتاب حل المسائل ، دردها و مشکلات فردی و اجتماعی را یکی یکی بیان کند و سپس راه حل آنها را به ترتیب توضیح دهد . قرآن با سر نوشت ابدی انسان سر و کار دارد و هدف قرآن فلاح و رستگاری

انسان در دنیا و آخرت است . در این عرصه ، قرآن کریم راه های کلی و خطوط اصلی را به ما نشان می دهد که با به کار بستن آنها می توانیم زندگی سعادتمندانه ای داشته باشیم ، این خطوط کلی چراغ هایی هستند که جهت سیر و حرکت را نشان می دهند لکن باید توجه داشته باشیم که برای رسیدن به سعادت و رستگاری در دنیا و آخرت و رفع مشکلات و تحقق جامعه ای مترقی و در عین حال دینی و اسلامی ، خداوند متعال دو وسیله در اختیار انسان قرار داده است : یکی دین و دیگری عقل .

قرآن خطوط اصلی ترقی و تکامل انسانی را روشن می کند و جامعه اسلامی موظف است با نیروی تفکر و اندیشه و استفاده از تجارب علمی دیگران ( حتی غیر مسلمانان ) را منع نمی کند ؛ بلکه علم را ودیعه الهی می داند و مسلمانان را به آموختن آن تشویق می کند . پیامبر صلی الله علیه و آله جهت ترغیب و تشویق مسلمانان به یادگیری علوم می فرمایند :

اطلبوا العلم و لو بالصین -1- بحارالانوار : ج 1 ، ص 177 ؟

دانش بیاموزید و از تجارب علمی دیگران بهره مند شوید هر چند برای تحقق این منظور پیمودن مسیری بس طولانی لازم باشد . البته امروزه روابط بین المللی ، بسیار پیچیده است و کشورهای استکباری و قدرت های اهریمنی با انواع حیله ها و ابزارهای گوناگون تکنولوژی ، اقتصادی ، و به طور کلی با استفاده از محصولات تجارب علمی بشر در صددند تا روابط سلطه جویانه خود را تحکیم بخشند ، لکن ما

باید با ذکاوت بسیار ، بدون این که از اهداف اسلامی و قرآنی خود کم ترین عقب نشینی کنیم از نتایج علوم بشری در زمینه های مختلف در راه بهبود وضع اقتصادی و رفع مشکلات معیشتی مردم بهره جوییم .