عزت و ذلت از دیدگاه نهج‌البلاغه صفحه 16

ايمان همانند عمار و ياسر بودند پيروز گرديد.

هم اكنون كه در حدود يكسال و نيم از پيروزي انقلاب مي‌گذرد [1] و در طول اين مدت مردم ايران چندين بار پاي صندوقهاي راي رفتند و براي ايجاد همه سازمانها و تشكيلاتي كه جمهوري اسلامي لازم بود و به آراء عمومي نياز داشت راي دادند ولي با اينهمه، پيروزي نهائي بدست نيامده و مسئوليت مردم در اين راه پايان نيافته است. بايد ملت ايران براي رسيدن به هدف همچنان متحد و هم آهنگ باشند، با تصميم قاطع به فعاليت انقلابي خويش ادامه دهند، و مانند گذشته براي فدا كاري و جهاد در راه خدا آماده و مهيا باشند. تا موفق شوند موانع را از سر راه انقلاب خود بردارند و نهضت اسلامي خويش را بسر منزل مقصود برسانند.

اگر ابر قدرتها و گروههاي ضد انقلاب بتواند بمنويات خائنانه خويش جامه تحقق بپوشانند، در جامعه ما ايجاد نوميدي كنند، اراده مردم را متزلزل نمايند، اتفاق و اتحاد آنان را بر هم زنند، و شور شهادت و فداكاري را از صفحه‌ي خاطرشان بزدايند، توانسته‌اند انقلاب ايران را از حركت باز دارند، خون شهيدان را پايمال نمايند بزرگترين ضربه را به مردم وارد آورند. و عزت و پيروزي آنان را به ذلت مبدل سازند و سرانجام بهمان سرنوشتي دچار شويم كه ياران بيوفا و دوستان نادان و نا هم آهنگ علي (ع) به آن دچار شدند امام خود را دلخون كردند، از فرمانش روي گرداندند، خويشتن را ذليل و خوار نمودند، آل اميه خونخوار و جبار را بر خود مسلط ساختند، و ساليان دراز خودشان و فززندانشان همانند بندگان و بردگان اسير دست آنها بودند.

خلاصه عامل دومي كه مايه عز و بزرگواري است و به فرد جامعه برتري و افتخار مي‌بخشد جهاد كردن براي خدا و تن دادن به فدا كاري در راه رضاي او است.

بفرموده علي رسول خدا (ص) جهاد يكي از درهاي بهشت است كه باريتعالي آن را بروي اولياء خود گشوده است. كسي كه به اين وظيفه مقدس عمل نمي‌كند و با بي اعتنائي از آن روي مي‌گرداند خداوند بر وي جامعه ذلت مي‌پوشاند و به پستي و خواريش دچار مي‌كند.

رابطه حكومت و مردم‌

سومين عاملي كه مي‌تواند منشا عزت و ذلت باشد و در شرايط متفاوت موجبات بزرگي و عظمت يا خواري و حقارت گروه يا جامعه را فراهم آورد چگونگي رابطه مردم با حكومت و حكومت با مردم است و اين مطلب را علي عليه‌السلام ضمن خطبه‌اي كه در صفين ايراد فرموده و در نهج‌البلاغه آمده است خاطر نشان ساخته است.

در اين خطبه اميرالمومنين عليه‌السلام پيرامون حقوقي كه خداوند بنفع گروهي در عهده‌ي گروه ديگر فرموده بطور اجمال سخن مي‌گويد و سپس مي‌فرمايد: