عزت و ذلت از دیدگاه نهج‌البلاغه صفحه 3

حضرت درباره جنگ با گروهي كه بر ضد حكومت اسلام قيام كرده بودند پرسش نموده بود در پاسخ فرمود:

«و اما ما سئلت عني من رايي في القتال، فان رايي قتال المحلين حتي القي الله، لا يزيدني كثره الناس حولي عزه، و لا تفرقهم عني وحشه» نهج‌البلاغه نامه 36.

اما آنچه از راي من درباره قتال پرسش نموده‌اي بنظر من با اين گروه كه جنگ را روا و حلال مي‌دانند بايد تا پاي مرگ جنگيد و ضمنا به برادر خاطر نشا ساخت كه نه فزودني مردم در اطراف من باعث ازدياد عزتم مي‌شود و نه پراكندگي آنان از گردم، مرا نگران مي‌سازد.

علي و تملق گويان‌

مردي حضور اميرالمومنين عليه‌السلام شرفياب شد زبان تملق گشود و در مدح و ثنايش افراط نمود حضرت به او فرمود:

«انا دون ما تقول و فقو ما في نفسك» نهج‌البلاغه، كلمه 83.

من از اينهمه مدح و تمجيدي كه به زبان آورده‌اي فروترم ولي از آنچه مرا پيش خود تصور كرده‌اي برتر و فراتر.

علي و عرصه پيكار

آنقدر روحيه آن حضرت در جنگ قوي و شكست ناپذير بود.كه با قيد قسم فرموده است:

«و لله لو تظاهرت العرب علي قتالي لما وليت منها» نهج‌البلاغه نامه 45.

قسم بخدا اگر تمام عربها پشت به پشت هم بدهند و در جنگ با من متحد شوند خود را نمي‌بازم و از پيكارشان روي برنمي‌گردانم.

عزت مطلق مختص ذات اقدس الهي‌

عزت حيثيتي، عزت مطلق و عزت اصيل به ذات اقدس الهي اختصاص دارد چه او است كه هرگز مغلوب و مقهور نمي‌شود و هيچگاه دچار ذلت و خواري نمي‌گردد.

قرآن شريف فرموده است: «ان ربك هو القوي العزيز» سوره‌ي 11 آيه 66.

بي گمان پروردگار تو است كه قوي و عزيز است.

راغب مي‌گويد: «العزيز الذي يقهر و لا يقهر»

عزيز كسي كه مقهور مي‌كند و خود هرگز مقهور نمي‌شود و اين از اوصاف حضرت باريتعالي است.

انسانها در هر مرتبه و مقامي كه باشند عزتشان نسبي و غير اصيل است و همواره مقهور قدرت لا يزال الهي هستند قرآن شريف در اين باره مي‌فرمايد:

«و هو القاهر فوق عباده و هو الحكيم الخبير» سوره‌ي 6 آيه‌ي 18.

او خداوند قاهر است كه به همه بندگانش برتري و سلطه دارد و او است پروردگار حكيم و آگاه.

عزت انسان در نهج‌البلاغه‌

بر همين اساس علي عليه‌السلام فرموده است: