عزت و ذلت از دیدگاه نهج‌البلاغه صفحه 4

«و كل عزيز غيره ذليل و كل قوي غيره ضعيف» نهج‌البلاغه خطبه 64.

هر عزيزي غير از ذات اقدس الهي ذليل است و هر توانائي جز پروردگار جهان ضعيف و ناتوان است. بشر كه خود بالاصاله داراي عزت نفس و قدرت روح نيست اگر بخواهد به عزت روحي دست يابد و از قوت معنوي برخوردار گردد بايد به عزيز واقعي متكي شود خود را بقدرت اصيل الهي پيوند دهد، و با استمداد از حضرت باريتعالي خويشتن را از سرمايه گرانقدر بزرگواري و عزت نفس برخوردار سازد تا در پرتو آن از ذلت و زبوي مصون بماند، بر مشكلات فائق آيد، مقهور اين و آن نشود، و در مقابل حوادث و رويدادها از پاي در نيايد. و اين خود از برنامه‌هاي مكتب قرآن شريف است.

«من كان يريد العزه فلله العزه جميعا» سوره‌ي 35 آيه‌ي 10.

هر كس طالب عزت است بداند كه عزت واقعي و اصيل، عزت تام و تمام به خداوند بزرگ اختصاص دارد.

آنان كه از روي حقيقت بحضرت گرايش مي‌يابند، به اطاعت و بندگيش گردن مي‌نهند، بي قيد و شرط تسليم وي مي‌شوند، و راه پاكي و تقوي در پيش مي‌گيرند از ذلت و پستي رهائي مي‌يابند، به عزت واقعي نائل مي‌گردند و رويدادهاي زندگي به شخصيت آنان آسيب نمي‌رساند.

عن علي عليه‌السلام قال: «لا شرف اعلي من الاسلام و لا عز اعز من التقوي» نهج‌البلاغه كلمه 381.

علي عليه‌السلام فرموده: نه هيچ شرافتي برتر از شرف اسلام است و نه هيچ عزتي عزيزتر از پرهيزكاري است.

«وعنه عليه‌السلام من تعزز بالله لم يذله سلطان» فهرست موضوعي غرر الحكم ص 126

و نيز علي عليه‌السلام فرموده است: آنكس كه در پرتو اتكاء بخداوند عز و بزرگي يابد هيچ سلطان قدرتمندي نمي‌تواند او را ذليل و خوار نمايد.

«و في الحديث كل عز ليس بالله فهو ذل» مفردات راغب (عز).

در حديث آمده است هر عزتي كه منشأ آن خدا نباشد و مسير حق را نپيمايد در حقيقت ذلت و خواري است.

چه بسيارند مردمي كه در گذشته و حال براي آنكه كسب عزت و شرف نمايند و به روان خود نيرو و توان بخشند مسير شرك را در پيش گرفتند. به غير خدا گرايش يافتند به اين و آن دل بستند، خويشتن را بنده آنان ساختند، و همانند معبود شايسته پرستش فرمانش را بي قيد و شرط اطاعت نمودند تا مگر بدينوسيله حمايتشان را بخود جلب كنند و در پرتو آنها نيرومند گردند غافل از آنكه عزت شرك آلود مايه‌ي ذلت است و بزرگي و شرفي كه بغير خدا متكي باشد موجب خواري