جلوه‌های بلاغت در نهج البلاغه‌ صفحه 135

فرمود: اريد ان اداوي بكم و انتم دائي! كناقش الشوكه بالشوكه و هو يعلم ان ضلعها معها. [382].

يعني مي‌خواهم شما را مرهم زخم خويش قرار دهم و به ياريتان بيماري خود را علاج كنم در حاليكه درد من شما هستيد، همچون كسي كه مي‌خواهد خار را با خار از تن بيرون كند و خار بيشتر در تن او شكند.

در مثل مي‌گويند: لا تنقش الشوكه بالشوكه فان ضلعها معها مثلي است براي كسي كه عليه كسي از خويشاوند او يا هم مشرب او، ياري خواهد. [383].

حضرت مي‌فرمايد: كمك گرفتن از بعضي از شما براي مساعدت بعضي ديگر، نظير درآوردن خار به كمك خار است چون طبع بعضي از شما از سنخ طبع و سرشت پاره‌اي ديگر است مانند سنخيت خار با خار، و بدان ميل و رغبت دارد و چه بسا خار دوم نيز در تن بشكند و به منقاش ديگري حاجت افتد. [384].

و قد صار حرامها- الدنيا- عند اقوام بمنزله السدر المخضود. [385].

حرام و گناه دنيا نزد گروهي از شما سهل و آسان بود نظير ساييدن دست بر درخت سدر پيراسته از خار.

اين جمله مثلي است براي كار سهل و آسان. [386].

خطاب به (معاويه):

فلقد خبالنا الدهر منك عجبا اذ طفقت تخبرنا ببلاء الله تعالي عندنا و نعمته علينا في نبينا فكنت في ذلك كناقل التمر الي (هجر) اوداعي مسدده الي النضال. [387].

همانا روزگار، چيزي شگفت از تو بر ما نهان داشت. خبر دادنت از احسان خدا به ما و نعمت نبوت كه چتر آن را بر سر ما برافراشت. در اين يادآوري چونان كسي هستي كه خرما به (هجر) رسانده يا آنكه آموزگار خود را به مسابقت خواند.