- سخني از مترجم 1
- مقدمه مولف چاپ دوم 3
- مقدمه مولف چاپ اول 5
- جامعه و طبقات اجتماعي 9
- طبقات اجتماعي و خاستگاه آن 13
- ارزش برتر و طبقات اجتماعي 21
- درآمدي به بررسي طبقات در نهجالبلاغه 39
- فرماندهان نظامي 44
- قضات 54
- واليان (استانداران- فرمانداران) 63
- دبيران (دولتمردان) 71
- كشاورزان 79
- بازرگانان و پيشه وران 90
- كارگران و ناتوانان 98
- جامعهي قبيلهاي، امام و روحيه قبيله گرايي 105
- آيا وجود امام امري ضروري است 115
- حاكم (يعني امام) 117
- صفات امام يا حاكم 118
- حكومت از نظر امام، حاكم و مردم 121
- حقوق مردم نسبت به حاكم 128
- حق، حقوق حاكم نسبت به مردم 131
- همكاري دولت و مردم 134
- علت انكار 137
- آگاهي از غيب 137
- تجربي گرائي 139
- كوششهاي علوم جديد در كشف نيروهاي دروني انسان 143
- توجيه علمي پيشگويي 146
- پيشگوييهاي امام 151
- پيشگوييهاي كه ابن ابيالحديد آورده است 167
- وعظ در نهجالبلاغه 177
- راه صحيح بررسي متون گذشته چيست 178
- روش سخنگويان مذهبي 178
- زندگي آرماني در اسلام 180
- موقعيت سياسي و اجتماعي جامعه اسلامي در زمان خلافت امام 181
- اصلاحات امام و عكس العمل مخالفان 187
- اشاره 187
- حقوق مردم 187
- ادارهي كشور 187
- بيت المال 188
- واقعگرايي در اسلام و در انديشهي عرب جاهلي 198
- نظر امام در زمينه دنيا و فقر 204
- هواپرستي و بسياري آرزو 210
- عبرت تاريخ 215
- دعوت امام به جمع بين دنيا و آخرت 218
- تناقض ظاهري 222
- نمونههائي از مواعظ امام 229
- پاورقي 231
سخني از مترجم
با اين كه ميدانيم: نهجالبلاغه- كلام علي (ع)- زبان عقل است، زمزمه ناب عاشقي است، صورت معناي اخلاص و تصوير بيپرده يقين است و سخن علي (ع) است كه برتر از انديشه ميانديشد و بالاتر از بيان ميگويد- و سخن او «فراتر از سخن مخلوق است».
و ميدانيم سخن علي (ع)، عبادت است، راز و نياز است، راز و نيازي كه در آن نياز زندگي و راز خدايي با زبان عبادت فرياد ميشود. راز و نياز بندهاي كه خداي خود را ميبيند و شايسته عبادت ميبيند و آزاد از شوق بهشت و فارغ از خوف دوزخ را ميستايد و نالههاي تنها مردي كه سخن نه «بخود» ميگويد كه «شقشقه» ي است ميجوشد و فرومينشيند.
و ميدانيم: سخن علي (ع)، سخن علي (ع) است و نه تنها نهجالبلاغه است كه آئينه امامت و عدالت و آئين سياست و حكومت، بيان روش قرآن، دليل قاطع برهان و سخن علي (ع) است درخت پاك هماره سر سبزي كه در زمين ريشه در دل انسان دارد و بر آسمان شاخه بربال فرشتگان گسترده است.
و ميدانيم: در سخن علي (ع)، نهجالبلاغه، انديشه علي (ع) را، نالهها و فريادهاي علي را، زنذگي و حكومت علي (ع) را و علي (ع) را ميتوان يافت، ديد و شناخت: كه با علم راسخان توحيد و معرفت ميگويد، كه تقوي و اهل تقوي را و آرمان انسان متقي را ميشناساند، كه خار در چشم و استخوان در گلو مينالد، كه داد ويرانههائي را كه در پاي كاخها فروافتادهاند ميگيرد، كه گرسنگان و تهيدستان را در كلبه همت و آبرويشان ميجويد، كه فرماندارن و كارگزاران خود را به صراحت بازخواست ميكند و به هدايت راه مينمايد، كه دنيا را و قدرت دنيا را و غرور دنيا را ميشناسد و بخود وا ميگذارد.
و ميدانيم: نهجالبلاغه علي (ع)، يار نخستين پيامبر (ص) و