جستجویی در نهج‌البلاغه‌ صفحه 167

پيشگويي‌هاي كه ابن ابي‌الحديد آورده است

گفتيم كه شريف رضي تمام پيشگوئي‌هاي امام را نقل و ثبت نكرده است. اما ابن ابي‌الحديد با آوردن آن چه به او رسيده و صحتش مورد يقين بوده است به جبران اين نقيصه كوشيده است.

اما با وجود اين ابن ابي‌الحديد هم تمامي آن چه را كه در اين باره به دستش ريده است، نقل نكرده است بلكه پس از نقد و بررسي و حذف منقولات مشكوك، آن چه را كه نسبتش به امام (ع) صحيح بوده آورده است. نامبرده در اين مورد مي‌گويد: «خطبه‌هاي مختلفي كه در آن‌ها از حوادث مهمي سخن گفته شده بود به دست من رسيد. در ميان آن‌ها از حوادث مهمي سخن گفته شده بود به دست من رسيد. در ميان آن‌ها نسبت برخي به امام صحيح مي‌نمود و بعضي اصولا از وي نبود. در بسياري از آن‌ها آشفتگي آشكاري يافتم. مواردي كه نقل مي‌كنم نه از خطبه‌هاي مشكوك، بلكه از مطالبي است كه آن‌ها را در كتب مختلف ديده‌ام.» [43].

ابن ابي‌الحديد اين قدرت شگفت انگيز امام را چنين تحليل و توجيه مي‌كند:

«بايد بدانيم اين كه بعضي داراي قدرتي باشند و بتوانند به پنهاني‌هاي جهان دست يابند، امر محالي نيست و ما در اين باره آنچه لازم بود، قبلا گفته‌ايم، [44] اما محال است كه يك نفر بتواند به همه‌ي اسرار جهان آگاه شود، چرا كه قدرت محدود نمي‌تواند اسرار نامحدودي را فراگيرد و هر نيروئي را كه در وجود مخلوقي پيدا شود محدود است. از اين رو نبايد كلام امير مومنان را چنين تعبير كنيم كه او از كل جهان آگاه بود، بلكه او بخش محدودي از اسرار جهان يعني آنچه را كه حكمت باري- سبحانه- اهليتش را به او داده بود مي‌دانست.» [45].