جستجویی در نهج‌البلاغه‌ صفحه 185

وزير و مشاورتان باشم بهتر از اين است كه زمامداري را برعهده گيرم».

امام مردم دست از وي برنداشتند تا مگر حكومت را بپذيرد. علي در آن موقعيت چنان مي‌ديد كه اگر خواسته‌ي آنان را قبول نكند، چه بسا ناصالحي فرصت طلب حكومت مسلمين را به چنگ بگيرد، و فسادي بر مفاسد بيفزايد. حال آن كه خود اميدوار بود بتواند مردم را از وضعيت ناگواري كه در طول خلافت دوازده ساله‌ي عثمان بدان دچار شده بودند، نجات بخشد، و با احياء معنويات اسلامي، شرافت و كرامت را به آنان باز گرداند. اين بود كه بناچار پذيرفت و مسلمين با او بيعت كردند.

اما پس از پايان امر بيعت، برنامه‌ها و اهداف خود را به تاكيد تمام بيان و تشريح كرد، تا زمينه‌ي مناسب براي اصلاح ضروري كارهاي مردم فراهم شود، و بتواند بار ظلمي كه ستمديدگان جامعه را از پاي در مي‌آورد از آنان برگيرد، از اين رو گفت:

«اما والدي فلق الحبه، و برا النسمه، لولا حضور الحاضر، و قيام الحجه بوجود الناصر، و ما اخذ الله علي العلماء الا يقاروا علي كظه ظالم و لا سغب مظلوم، لا لقيت حبلها علي غاربها، ولسقيت آخرها بكاس اولها، و لا لفيتم دنياكم هذه ازهد عندي من عفطه عنز.»

(از خطبه‌ي 3)

«اما سوگند به آن كه دانه را مي‌شكافد و روان را مي‌آفريند. اگر به اين علت نبود كه گروهي براي بيعت حاضر شده بودند، و اگر به سبب وجود ياري كنندگان، حجت، بر من اقامه شنده بود، و خداي از دانشمندان پيمان نگرفته بود كه با ستمگر در حق كشي او و با ستمكش در پايمال شدن حق او همدمي نكنند، همانا كه زمام خلافت را بر گردنش رها مي‌ساختم و همچنان كه در اول كار، در امر خلافت جام ياس مي‌نوشيدم و چشم از آن مي‌پوشيدم و مي‌دانيد كه اين دنياي شما نزد من از آب بيني بز، ناچيزتر است».

و گفت: