جستجویی در نهج‌البلاغه‌ صفحه 20

تئوري، آن را خاص كارگران مي‌داند. اما اين كه گفته مي‌شود، در جوامع كمونيستي، طبقه‌ي كارگر در راس هرم قرار دارند، ادعايي است كه براي ما باور كردني نيست، چون به هر صورت، دانشمندان، پزشكان، نويسندگان، نمايندگان مجلس، مديران كارخانه‌ها، روساي سازمان‌هاي كارگري و مزارع تعاوني، همه‌ي اين گروه‌ها، از امتيازات اجتماعي و اقتصادي ويژه‌اي برخوردارند، كه هيچ يك از آن مزايا، براي توده‌ي كارگران مفهومي ندارد.

در اين صورت، مابين جوامع سرمايه داري و كمونيستي، در نتايجي كه از ارزش اصيل دانستن اقتصاد ببار مي‌آيد، تفاوتي نمي‌توان دانست. و اگر هم تفاوتي باشد، تنها در شكل و سطح و صوري و ظاهري است. اما اعماق … و سرچشمه‌ي تضاد و كشاكش‌ها درهر دو نظام يكي است.

و نيز مي‌بينيم كه اين اصالت دادن به اقتصاد و رازش برتر دانستن آن، چگونه جامعه را از درون به گسيختگي و از هم پاشيدگي، مي‌كشاند. من هيچ جنايتي را فاجعه آميزتر از اين جنايت ماديگرايان نمي‌دانم كه ادعا مي‌كنند: اقتصاد، ارزش برتر و زير بناي اصيل زندگي است و با اين باطل پرستي خود، جامعه‌ي بشري را، به پرتگاه تباهي عظيمي سوق مي‌دهند و آرمان انساني را تا اين اندازه حقير و زشت مي‌نمايانند.

به هر صورت از اين دو نمونه دانسته شد كه تحقيق درباره‌ي طبقات اجتماعي، چنان كه حق آن به درستي و به تمامي گزارده شود و همه‌ي گوشه‌ها و جوانب آن را شامل گردد، كاري است كه امكان ندارد مگر اين كه محقق، جستجوي خود را، با توجه به نمونه‌ي برتر و آرماني زندگي جامعه‌اي كه طبقات را در آن بررسي مي‌كند، انجام دهد.

و اگر بخواهيم نظر امام، علي عليه‌السلام، را به درستي بشناسيم، ناچاريم كه طبقات اجتماعي را از اين ديدگاه مطالعه كنيم.