جستجویی در نهج‌البلاغه‌ صفحه 212

را فرزنداني است. پس، از فرزندان آخرت باشيد و از فرزندان دنيا مباشيد. در روز رستخيز هر فرزندي به پدر و مادر خود ملحق مي‌گردد. امروز روز كار است نه روز بازخواست و فردا روز بازخواست است نه كار».

تلاش براي دنيا بگونه‌اي كه موجب انحطاط اخلاق گردد و غفلت از واقعيت هستي و جاودانه انگاشتن خود را سبب شود، از عوامل به فراموشي سپردن آخرت است و شيفتگي در برابر زندگي مادي، آدمي را از معنويت انساني خود تهي مي‌كند و او را به ماشين گردآوري زر و مال تبديل مي‌سازد. همه‌ي اين امور شخصيت انسان را به فساد مي‌كشد و به پستي فرومي‌اندازد و از اين رو قابل نهي و نكوهش است.

آنگاه امام (ع) هشدار مي‌دهد كه بسياري آرزو و غفلت از واقعيت هستي، كاري است كه برخلاف عقل سالم است چرا كه دنيا، بي‌استضناء براي همه‌ي انسان‌ها زودگذر و شتابان (حذاء) است، «و از آن چيزي جز ته‌مانده‌ي كوزه‌اي كه بر خاك ريزند نمانده است»، بنابراين بسياري آرزو چه معنايي مي‌تواند داشت؟

اين دو آفت نفساني: پيروي هوس و بسياري آرزو، در دلي خانه مي‌كنند كه واقع گرايي اسلامي را از دست داده باشد. و به راستي شرايط اجتماعي زمان امام (ع) انسان‌ها را از اين ديدگاه بسيار دور كرده بود.

و اين گونه به دنيا پرداختن و در آن غرق شدن، از هم پاشيدگي جامعه را سبب مي‌شود و بلاي آن نه تنها متوجه يك فرد، بلكه دامنگير كل جامعه مي‌گردد.

امام گفت:

« … قد غاب عن قلوبكم ذكر الاجال و حضرتكم كو اذب الامال، فصارت الدنيا املك بكم من الاخره و العاجله اذهب بكم من الاجله و انما انتم اخوان علي دين الله، ما فرق بينكم الاخبث السراير و سوء الضمائر، فلا توازرون و لا تناصحون و لا تباذلون و لا توادون، ما بالكم تفرحون باليسير من الدنيا تدركونه و لا يحزنكم الكثير من الاخره