جستجویی در نهج‌البلاغه‌ صفحه 217

جمعوا بورا و صارت اموالهم للوارثين و ازواجهم لقوم آخرين.»

(از خطبه‌ي شماره‌ي 132)

«بي‌ترديد از گذشتگان كسي را مي‌شناختي كه مال دنيا را گرد آورد، از فقر مي‌گريخت و با آرزوهاي دور و دراز از مرگ غافل و از عواقب ناگوار كار خود آسوده بود. اما ديدي كه چگونه مرگ بر سر او فرودآمد، او را از وطنش در ربود، از مامنش برگرفت، تا بر تخته پاره مرگ حمل شد، بگونه‌اي كه بر دوش مردان بود و آنان از دست هم مي‌گرفتند و به سر انگشت‌ها نگاه مي‌داشتند. آيا نديديد كساني را كه آرزوهائي دور و دراز داشتند، كاخ‌هائي استوار برآوردند و ثروت فراوان بيندوختند، چگونه در گورها خانه كردند و آنچه گرد آورده بودند تباه شد و از اندوخته‌هاشان به ميراث خواران بازماند و زنهاشان به همسري ديگران درآمدند؟».

و مي‌دانيد كه ناديده گرفتن واقعيت زندگي، حس غرور و خودبيني و جاودانه پنداشتن خود، هرگز زر و سيم اندوختگان را سودي نبخشيد.

البته اين واقعيت بر آنان پوشيده ماند و پنداشتند كه همواره درامانند. اما آيا ثروت آنها را بي‌نياز كرد و كاخها پناهگاه امن شد؟ نه هرگز! زيرا كه همه‌ي آنان در گذشتند. و اكنون بايد سرگذشت آنان براي بيننده عبرتي باشد كه بيدار شود و خواب غفلت را از سر دور كند.

آشكار است كه امام (ع) در اين نوع مواعظ نمي‌خواهد كه انسانها از دنيا بگريزند و كار و كوشش را ترك گويند و پيش از اين ديديم كه اين گونه زندگي منفي را ناپسند و مردود مي‌شمرد. او مي‌خواهد كه با ديده‌اي واقع بين به جهان بنگرند و در رفتار خود از چنين بينش صحيحي برخوردار گردند.

به خطبه‌هاي زير رجوع شود: شماره‌ي 226 - 132 - 101 - 83 - 34 - 22 و در بخش نامه‌ها به وصيت امام به فرزندش امام حسن (ع) شماره‌ي 31.