جستجویی در نهج‌البلاغه‌ صفحه 22

اختلاف طبقات برتضاد مي‌انجامد و در اين صورت اختلافي كه از تفاوت اقتصادي ناشي مي‌شود، خطري غير قابل اجتناب است و چنان چه براي رفع اين خطر و رعايت جانب خير و طلاح، نظام سالمي به وجود نيايد، جامعه خواه و ناخواه، به سوي فنا و نابودي خواهد رفت.

و از اين جا كمال اسلام و نبوغ بي مانند علي (ع) آشكار مي‌شود.

اسلام درمان اين درد را پيش بيني كرده و با وضع مجموعه‌اي از قوانين، راه اين مصيبت را بسته است و امام نيز با تعيين قيود خاصي خطرات ناشي از اختلاف درآمد و عواقب زيانبار آن را رفع كرده است.

بايد دانست كه ما وقتي ما خواهيم از تدابير سراسر حكمتي كه اسلام، براي حفظ جامعه از خطرات ناشي از اختلاف سطح اقتصادي انديشيده است، سخن بگوئيم، قبل از هر چيز بايد آرماني را كه اسلام، آن را شايسته‌ي حيات انسان، مي‌داند بشناسيم. و در اين جا سخن از آرمان [13] اسلامي، ضرورتا، ما را به بحث در باب آرمان علي (ع) مي‌كشاند.

مي‌دانيم كه نهج‌البلاغه، جز باز تاب اسلام در انديشه‌ي علي چيز ديگري نيست. از اين رو سخن از هر يك، آن ديگري را به ميان مي‌آورد، چنان كه چشم آدمي، با ديدن پرتوي از روشنايي، به طرف منبع اصلي نور هدايت مي‌شود.

و اما نمونه‌ي آرماني براي زندگي، از ديدگاه اسلام و امام تقوي است و كمترين سوره‌اي را در قرآن مي‌توان يافت، كه در آن امر به تقوي، تقواي الهي، نباشد، در خطابه‌ها و كلام علي نيز، كمتر موردي از امر به تقوي، تقواي الهي، خالي است. قرآن كريم، انسان را به تقوي امر مي‌كند، به تفصيل تقوي را بيان مي‌دارد و متقين را مي‌ستايد. امام نيز به تقوي سفارش مي‌كند، به تو توصيف آن مي‌پردازد و در ستايش متقين سخن مي‌گويد.

علي (ع) مي‌گويد: