جستجویی در نهج‌البلاغه‌ صفحه 230

مثل شما و دنيا همچون مسافراني است كه به راهي روان شده‌اند و مي‌پندارند كه آنها را به پايان برده‌اند و نشانه‌هايي را منظور داشته‌اند و گويي به آن رسيده‌اند! چه اميدوار است سواري كه حركت كرده است كه به مقصد خود برسد، اما چگونه به هستي دل مي‌بندد كسي كه او را اجلي است كه رهايش نمي‌كند و مامور تيزپايي است كه او را مي‌جويد و به سوي مرگ مي‌راند تا او از دنيا بيرون شود! زنهار به عزت و افتخار دنيايي با يكديگر به رقابت برنخيزيد و زينت و نعمت آن شما را نفريبد و سختي و رنج آن شما را به بيتابي و ناشكيبايي در نيندازد، چرا كه عزت و افتخار آن روي به انقطاع دارد و زينت و نعمت آن رو به زوال مي‌رود و سختي رنج آن تمام مي‌شود و هر مهلتي در آن رو به پايان و هر زنده‌اي در آن رو به مرگ است. آيا اگر در آثار گذشتگان بينديشيد مايه‌ي عبرتي نمي‌بينيد كه شما را از دلبستگي به دنيا بازدارد؟ و آيا در حال پدران و نياكان خودپندي نمي‌يابيد؟ آيا نمي‌بينيد كه گذشتگانتان باز نمي‌گردند و جانشينانشان باقي نمي‌مانند؟ آيا اهل دنيا را نمي‌بينيد كه چگونه روز و شب خود را به احوال گوناگون مي‌گذارنند: يكي مرده است و بر او مي‌گريند، به ديگري تسليت مي‌گويند، اين يكي مصروعي گرفتار است، ان يكي به عيادت بيمار مي‌رود، ديگري در حال جان دادن است، يكي در پي دنيا و مرگ در پي اوست و آن يك به غفلت افتاده است، حال آنكه خداوند از او غافل نيست و سرانجام ماندگان بر اثر رفتگان خواهند رفت.

هان و هان! هنگامي كه بي‌انديشه به كارهاي زشت مي‌پردازيد، به ياد آوريد آن چيزي را كه شادي و لذت‌ها را به ناخوشي مي‌برد و عيش‌ها را به هم مي‌زند و آرزوها را قطع مي‌كند و در اداي واجب و گزاردن شكر نعمت‌هاي بيكران و احسان بي‌حساب خداوند از او ياري بجوئيد».

و نيز گفت:

«اما بعد، فاني احذركم الدنيا فانها حلوه خضره، حفت بالشهوات و تحببت بالعاجله و راقت بالقليل و تحلت