- سخني از مترجم 1
- مقدمه مولف چاپ دوم 3
- مقدمه مولف چاپ اول 5
- جامعه و طبقات اجتماعي 9
- طبقات اجتماعي و خاستگاه آن 13
- ارزش برتر و طبقات اجتماعي 21
- درآمدي به بررسي طبقات در نهجالبلاغه 39
- فرماندهان نظامي 44
- قضات 54
- واليان (استانداران- فرمانداران) 63
- دبيران (دولتمردان) 71
- كشاورزان 79
- بازرگانان و پيشه وران 90
- كارگران و ناتوانان 98
- جامعهي قبيلهاي، امام و روحيه قبيله گرايي 105
- آيا وجود امام امري ضروري است 115
- حاكم (يعني امام) 117
- صفات امام يا حاكم 118
- حكومت از نظر امام، حاكم و مردم 121
- حقوق مردم نسبت به حاكم 128
- حق، حقوق حاكم نسبت به مردم 131
- همكاري دولت و مردم 134
- علت انكار 137
- آگاهي از غيب 137
- تجربي گرائي 139
- كوششهاي علوم جديد در كشف نيروهاي دروني انسان 143
- توجيه علمي پيشگويي 146
- پيشگوييهاي امام 151
- پيشگوييهاي كه ابن ابيالحديد آورده است 167
- وعظ در نهجالبلاغه 177
- روش سخنگويان مذهبي 178
- راه صحيح بررسي متون گذشته چيست 178
- زندگي آرماني در اسلام 180
- موقعيت سياسي و اجتماعي جامعه اسلامي در زمان خلافت امام 181
- ادارهي كشور 187
- اصلاحات امام و عكس العمل مخالفان 187
- اشاره 187
- حقوق مردم 187
- بيت المال 188
- واقعگرايي در اسلام و در انديشهي عرب جاهلي 198
- نظر امام در زمينه دنيا و فقر 204
- هواپرستي و بسياري آرزو 210
- عبرت تاريخ 215
- دعوت امام به جمع بين دنيا و آخرت 218
- تناقض ظاهري 222
- نمونههائي از مواعظ امام 229
- پاورقي 231
درآمدي به بررسي طبقات در نهجالبلاغه
اشاره
اساس كار ما، در بررسي طبقات اجتماعي در، نامهي امام (ع)به مالك اشتر نخعي است. امام روزي اين نامه را كه به عهدنامه معروف است- به مالك اشتر نوشت كه طرفداران بني اميه در مصر بر محمد بن ابيبكر شوريده بودند و حكومت وي دچار هرج و مرج شده بود، اين بود كه امام (ع)او را بركنار كرد و مالك را به ولايت مصر فرستاد.
اما مالك نتوانست چيزي از اين قانون به كار بندد، زيرا هنوز در آستانهي مصر (شهر قلزم، منطقه سوئز امروزي)بود، كه معاويه با عسل زهر آگين او را مسموم كرد و به قتل رساند. اين واقعه در سال سي و هشت هجري اتفاق افتاد. پس از چندي محمد بن ابيبكر نيز به شهادت رسيد و به اين وسيله صمر، يكسره به دست معاويه افتاد و بنا به عهد و قراري كه، بين او و عمرو عاص رفته بود، ولايت مصر را به او واگذار كرد! [14].