جستجویی در نهج‌البلاغه‌ صفحه 5

مقدمه مولف چاپ اول

فرهنگ گرانبهاترين ميراثي است كه انسان بر جاي مي‌گذارد. اين ميراث، كه در اساس غير از تمدن مادي است، آدمي است، آدمي را، كه در ميزان ارزش‌ها موجود حقيري بيش نيست، به معراج معنويت سوق مي‌دها و او را به وجود راستين و كمال شايسته‌ي خود مي‌رساند.

و راستي هم تمدن مادي، هر قدر ارزشمند و گرانبها فرض شود، در مقايسه با آثار معنوي، بيش از جزء ناچيزي از مجموعه‌ي فرهنگ انساني به شمار نمي‌آيد.

بايد بدانيم كه اغلب پديده‌هاي فرهنگي جاودان و ابدي نيستند و عمري كوتاه دارن، بي آن كه به كل انسانيت و هستي آن پيوند خورده باشند، تنها به بعضي از ملت‌ها اختصاص دارند. اين محدوديت همه جانبه، از آنجا ناشي مي‌شود كه آثار مذكور، در نتيجه‌ي عوامل مشخصي پديد آمده‌اند و نمايانگر نيازهاي فكري و اجتماعي خاصي هستند. بنابراين حيات و ارزش اين آثار، همراه عامل پديد آورنده‌ي خود، از بين مي‌رود و نمي‌تواند جوهري را كه خمير مايه‌ي آن اصالت و عمق و عموميت و قابليت گسترش از محيطي بسته به فضايي گسترده و نامحدود است، داشته باشد.

در كنار اين نوع ميراث، كه فرهنگي محلي و وابسته به زمان و مكان معيني است، هر امتي آثار فرهنگي اندكي دارد، كه براي خود او جاودانه است و گذشت زمان هرگز از تازگي آن نمي‌كاهد، زيرا كه اين گونه آثار، ريشه در جان است خويش بسته است و از قلبش خون مي‌گيرد و به اين سبب تا روزي كه امت مذكور موجوديتي دارد آن را ميراث گرانبها و جاوداني مي‌شمارد.