جستجویی در نهج‌البلاغه‌ صفحه 52

كه همين لذايذ نفساني او را به ثبات قدم و استقامت بيشتر وادار خواهد كرد، به جاي اين كه به اكراه به ميدان رود و با ملات و سرزنش به كاري مجبور شود كه براي او لذت و كششي ندارد و هرگز انگيزه‌اي نفساني او را به تكميل و اتقان آن تشويق نمي‌كند.

به علاوه بر حاكم است كه در رسيدگي به امور نظاميان، هوشيارانه عمل كند و افراد شايسته را بشناسد و ديگران را براي كار آنان نستايد و در دادن پاداش كوتاهي و اهمال نورزد، زيرا كه غفلت وي، اين احساس را براي آنان پيش خواهد آورد كه كارهاي بزرگ، پادش راستين خود را نمي‌يابند و افراد شايسته، تقدير در خورد خود را نمي‌بينند.

امام (ع) گفت:

«ثم اعرف لكل امري‌ء منهم ما ابلي و لا تضمن بلاء امري‌ء الي غيره و لا تقصرن به دون غايه بلائه».

«نيز هنر هر كس را كه به كاري بزرگ آزمايش شده است، بشناس و بستاي و كوشش و فداكاري كسي را. به ديگري نسبت مده و از بزرگداشت آن كس كه كاري بزرگ انجام داده، كوتاهي مكن».

و مسلما ميزان پاداش و ملاك تقدير، نفس عملي است كه انجام شده است و هرگز در اين جا خاندان و تبار، ثروتمندي يا موضوعي ديگر مورد توجه قرار نمي‌گيرد.

امام (ع) گفت:

«ولا بدعونك شرف امري‌ء الي ان تعظم من بلائه ما كان صغيرا و لا ضعه امري‌ء الي ان تستصغر من بلائه ما كان عظيما»

«بايد كه بزرگي منزلت كسي سبب آن نگردد كه هر كار كوچك او را نيز بزرگ بشماري و نيز كوچكي مقام كسي ترا بر آن ندارد كه كار بزرگ او را حقير داني».