جستجویی در نهج‌البلاغه‌ صفحه 69

پيشواي خود سر باز زده باشي و در امانت كار به رسوائي كشانده باشي. مرا گفته‌اند كه به ستم، زمين از بار و بر تهي ساخته‌اي و باغ و بستان مردمان گرفته‌اي و كيسه‌ها از اندوخته‌ها پرداخته‌اي، پس اينك حساب خود نزد من فرست … ».

و امام عليه‌السلام گفت:

«بلغني عنك امر، ان كنت فعلته فقد اسخطت الهك و عصيت امامك: انك تقسم في‌ء المسلمين الذي حازته رماحهم و خيولهم و اريقت عليه دمائهم، فيمن اعتامك من اعراب قومك، فو الذي فلق الحبه و برا النسمه، لئن كان ذلك حقا لتجن لك علي هوانا و لتخفن عندي ميزانا … »

(بخش نامه‌ها - شماره‌ي 43)

«گزارش امري از تو به من رسيده است كه اگر چنان كه گفته‌اند كرده باشي، ه آينه خداي را به خشم آورده‌اي و به پيشواي خود نافرماني كرده‌اي. تو، اموالي را كه از آن همه‌ي مسلمانان است و آن را به نيروي نيزه‌ها و اسبان خود به دست آورده‌اند و جان بر سر آن نهاده‌اند به اعرابياني بخش كرده‌اي كه سر كردگان قوم تو و طرفداران تواند. سوگند به آن كه دانه را مي‌شكافد و روان بشر را مي‌آفريند كه ارگ اين سخن راست باشد، نزد من خود را سبك مايه كرده‌اي و از ارزش خود كاسته‌اي».

در حقيقت همين واليان تباهكار بودند كه مردم را عليه عثمان شوراندند، چرا كه عثمان وابستگان بي‌تجربه و كار ناديده‌ي خود را بر اين مهم گمارده بود و آنان در اداره‌ي امور ناآگاه و در دين بي‌پروا بودند و از محرمات پرهيزي نداشتند و در ايام تصدي خود بيدادگري‌ها كردند و خون‌ها مكيدند. و روشن بود كه عاقبت كارشان وبال است.

سياست امام (ع) با واليان خود به كلي مخالف اين شيوه بود وي آن‌ها را به دقت تمام برگزيده و پس از آزمايش دقيق به كار گماشته بود، پس از آن هم پيوسته كارهايشان را زير نظر داشت و تا آن جا كه مي‌توانست آنان را به اصلاح مي‌خواند و به حق دعوت مي‌كرد.