جستجویی در نهج‌البلاغه‌ صفحه 72

بوده‌اند نبايد در ميان اين جمع قرار گيرند. چرا كه وجود اين گونه افراد در اين طبقه عواقبي وخيم دارد و دولت را به تزلزل خواهد كشاند. به يقين آنان كه به ستمگري خو گرفته و آن را خوش داشته‌اند، از ستمگري چشم نمي‌پوشند و دست از آن بازنمي‌دارند و چنان چه نفسي تباهكار داشته باشند، با توجه به دامنه‌ي قدرت و نفوذشان، كل جامعه را تباهي خواهد گرفت، زيرا كه نبض جامعه در دست آن‌هست.

اما راه يافتن اين عمال ستم، در جرگه‌ي وزراء خطر ديگري نيز در بردارد، ملتي كه از ستم آنان آگاه است و زهر تلخ ظلمشان را چشيده ا ست، وقتي بار ديگر آنان را بر سر قدرت ببيند اعتمادش از حكومت سلب خواهد شد و آن را در خدمت منافع گروه و طبقه‌ي خاصي تلقي خواهد كرد. و مي‌دانيم هر جا ايمان توده‌ي مردم از دستگاه حكومت سلب شود، از اداي وظايفي كه نسبت به آن دارد، سرباز خواهد زد، زيرا معتقد مي‌شود كه اگر مثلا مالياتي بپردازد، كاري به نفع او انجام نخواهد گرفت.

از اصول مسلم علم جامعه شناسي است، كه آن چه ملتي را به شورش و قيام وامي‌دارد، نفس بي‌عدالتي و ظلم نيست، بلكه احساس ظلم و بيدادگري است و ادامه‌ي تسلط چنين افراد بد نامي بر سازمان‌هاي حكومتي، خاطره‌ي تلخ بيدادي را، كه ملت در گذشته از آن ديده است، دوباره زنده خواهد كرد و همين مساله كافي است كه احساس ظلم و ستم را در ذهن توده‌ي مردم به وجود آورد، اگر چه آنان از كار گذشته‌ي خود بازگشته و از فساد دست شسته باشند و چنين است كه بين دستگاه حكومت و مردم، شكافي عميق پديد مي‌آيد و يكي را از ديگري دور مي‌كند و چنان بدبيني و عدم اطميناني را پايه مي‌گذارد و رشد مي‌دهد، كه چه بسا دولت را به سرنوشت شوم و ناخوشايندي دچار كند.

امام (ع) گفت:

«ان شر وزرائك من كان للاشرار قبلك وزيرا و من شركهم في الاثام فلا يكونن لك بطانه، فانهم اعوان الاثمه و اخوان الظلمه … »