جستجویی در نهج‌البلاغه‌ صفحه 74

فاعمد لاحسنهم كان في العامه اثرا و اعرفهم بالامانه وجها فان ذلك دليل علي نصيحتك لله و لمن وليت امره … »

«در برگزيدن آنان، خويش را به نيروي گمان به خوش بيني مسپار، چه، مردمان به ظاهر سازي و خوش خدمتي خود را در معرض خوش بيني حكمرانان در مي‌آورند، اما در زير آن نقاب ظاره، از خير خواهي و امانت، چيزي نيست اما ايشان را با توجه به پيشينه و همكاريشان با واليان نيك كردار كه پيش از تو بر سر كار بوده‌اند، برگزين. پس، در اين كار به كسي روي آور كه در توده‌ي مردم اثري نيكوتر داشته و در امانت بيش از همه زبان زد مردمان باشد. همانا كه اگر چنين كني، اين كار دليل آنست كه به خداي فرمانبرداري و به آن كس كه به امر خداي اين كار به تو سپرده است خير خواهي».

امام (ع) هيئت وزيران را، مهمترين مجموعه‌ي دولتي مي‌دانست، زيرا كه تمامي كارها در قلمرو و سياست و اداره‌ي مملكت و جنگ و صلح به آن‌ها واگذار شده است و مسئوليت همه‌ي اين امور به عهده‌ي آن‌هاست. البته شايسته نيست كه اين مسئوليت مهم، تنها به يك نفر، يا بدون تقسيم و تعيين مسئوليت‌ها به گروهي واگذار شود، چرا كه آگاهي از دقايق اين امور و احاطه به اسرار پيچيده‌ي آن، براي يك فرد امكان پذير نيست و چنان چه در موردي استثنائي شخصي از چنان علم و آگاهي هم برخوردار باشد و اين كار عظيم به او محول شود، نمي‌تواند به خوبي از عهده‌ي انجام دادن وظايف برآيد و بي‌ترديد به خطر خطا و سوء تدبير خواهد افتاد، زيرا تعهد آن همه مسئوليت سنگين يك نفر را از پاي در خواهد آورد و او را از انجام دادن كارها ناتوان خواهد ساخت، چون: يا تمامي كارها را به عهده‌ي خويش مي‌گيرد كه در اين حال بسياري مشغله، او را به معرض خطا و اشتباه خواهد افكند و از دقت نظر، دور انديشي و سلامت تدبير بر كنار خواهد ماند، يا تنها بعضي از كارها را زير نظر مي‌گيرد، كه در اين جا نيز، بقيه‌ي كارها به بوته‌ي اهمال و در نتيجه امور دولتي به پريشاني خواهد افتاد.

و اگر اين مسئوليت عظيم به گروهي واگذار شود، بي‌آنكه