جستجویی در نهج‌البلاغه‌ صفحه 77

آشنايي كافي داشته باشد تا بتواند منافع سياسي دولت را حفظ كند و راه نجات و خروج از تنگناها و بن‌بست‌هايي كه دمشن سياست باز براي مملكت پيش مي‌آورد، بشناسد.

افزون بر اين همه، بايد در صلاحيت اخلاقي برتر از ديگر وزيران باشد، زيرا كه مسئوليت خطير او، نيروي ايماني مي‌طلبد كه پيوسته وي را در راه صواب بدارد و احساس مسئوليتي كه در كارها او را به اخلاص و اتقان وادارد و عفتي كه او را از مفسده‌ي فريب و غرور حفظ كند.

امام (ع) گفت:

«ثم انظر في حال كتابك، فول علي امورك خيرهم و اخصص رسائلك التي تدخل فيها مكائدك و اسرارك باجمعهم لوجوه صالح الاخلاق ممن لا تبطره الكرامه، فيجتري‌ء بها عليك من خلاف لك، بحضره ملا و لا تقصر به الغفله عن ايراد مكاتبات عمالك عليك و اصدار جواباتها علي الصواب عنك، فيما ياخذلك و يعطي منك و لا يضعف عقدا اعتقده لك و لا يعجز عن اطلاق ما عقد عليك و لا يجهل مبلغ قدر نفسه في الامور، فان الجاهل بقدر نفسه يكون بقدر غيره اجهل … »

«ديگر سخن اين كه، در حال دبيرانت نظر كن و بهتريشنان را به كارهاي خويش بگمار و نامه‌هايي كه تدبيرها و رازهايت در آن نگاشته مي‌گردد، تنها به آن كس واگذار كه در اخلاق شايسته از دگران برتر باشد، از كساني كه حرمت گزاري تو به او، وي را سركش نسازد تا به آن سبب در برابر چشم بزرگان بر تو دليري كند و هيبت تو از ميان ببرد و غفلت او باعث آن گردد كه نامه‌هاي كارگزارانت را به نظرت نرساند، يا از طرف تو پاسخ‌هاي ناصواب دهد و در آنچه براي تو مي‌ستاند يا از طرف تو مي‌بخشد ترا بي‌خبر گذارد، (در بستن پيمان‌هاي سودمند درماند،) و از گشودن كارهاي بسته‌ي تو ناتوان باشد و قدر و منزلت خود نشناسد، چه، آن كس كه خويش را نشناسد چگونه