جستجویی در نهج‌البلاغه‌ صفحه 85

بما ترجو ان يصلح به امرهم و لا يثقلن عليك شيي‌ء خففت به الموونه عنهم، فانه ذخر يعودون به عليك في عماره بلادك و تزيين ولايتك، مع استجلابك حسن ثنائهم و تبجحك باستفاضه العدل فيهم، معتمدا فضل قوتهم، بما ذخرت عندهم من اجمامك لهم و الثقه منهم بما عودتهم من عدلك عليهم و رفقك بهم، فربما حدث من الامور ما اذا عولت فيه عليهم من بعد احتملوه طيبه انفسهم به، فان العمران محتمل ما حملته … »

«پس اگر مردم از سنگيني خراج، يا از آفت كشت، يا از قطع بهره‌ي آب كه در شهرها از رود بار مي‌گيرند يا از نرسيدن باران و شبنم در زمين‌هائي كه از آب باران سيراب مي‌گردد، يا از فاسد شدن دانه در اثر غرقاب و خشكسالي شكايت كنند، بايد خراجي را كه بسته‌اي بكاهي تا كارشان راست آيد و بايد كاهشي كه سنگيني بارشان را به آن سبك مي‌سازي، بر تو گران نيايد، كه آن، اندوخته‌اي است كه از آباداني شهرها و آراستگي قلمرو تو، به تو بازمي‌گردد، حال آن كه ستايش آنان را نيز به خود برمي‌انگيزي و از انتشار عدل بين آنان شادمان مي‌گرددي و از آنچه از رفاه و آسايش كه نزد آنان اندوخته‌اي و از آن دادگري كه به آنان روا داشته‌اي و از مهري كه دلها را به آن خوگر ساخته‌اي و نيرومندشان كرده‌اي، با اطمينان خاطر بر نيروشان تكيه مي‌كني. بسا كه از آن پس، كارهايي پيش آيد كه وقتي به آنان واگذاري، آن را با خوشدلي انجام دهند، و هر بار بر دوش آنان نهي، بكشند … ».

اين بخش از سخنان امام (ع) از جهات ديگر نيز ارزشمند و در خور اهميت است.

از شرايط اساسي حسن انجام و كمال هر كاري اين است كه شخص با همت و كوشش و علاقه‌ي قلبي به آن روي آورد و احساس كند كه با اشتغال به آن كار، شخصيت انساني خود را رشد مي‌دهد و نيروي ابداع را در وجود خويش تقويت مي‌كند. وقتي آدمي با چنين انگيزه‌اي به كاري بپردازد، كار درخشان مي‌شود و راه