- پيشگفتار 1
- لزوم تشكيل حكومت در هر زمان 4
- نقش اقتصاد در پايداري حكومت 5
- بيتالمال چيست؟ 6
- تاريخچهي بيتالمال 7
- فرق بين ماليات و بيتالمال 10
- منابع درآمد بيتالمال در اسلام 11
- زكات 12
- اشاره 12
- مصرف زكات 14
- اشاره 16
- خمس 16
- مصرف خمس 17
- اشاره 19
- انفال 19
- مصرف انفال 20
- مصرف غنائم جنگي 20
- مصرف فيئي 23
- اشاره 23
- فيئي 23
- جزيه 25
- اشاره 25
- خراج 26
- اشاره 26
- مصرف جزيه 26
- خراج در آثار اسلامي به سه معني آمده 28
- مصرف خراج 30
- هدف علي از بدست گرفتن حكومت 31
- اعلام برنامه حكومت 32
- برنامه اصلاحي كامل علي در بيتالمال 34
- توزيع بيتالمال بر اساس مساوات 35
- تقسيم بيتالمال بطور مساوي از ديدگاه فقه اسلامي 36
- اشاره 39
- شيوه علي در تقسيم بيتالمال 39
- عكس العمل مخالفان و پاسخ علي 43
- سخن جرج جرداق در اين باره 45
- داستان آهن گداخته 46
- خطر سوء استفاده از بيتالمال و شيوه و روش رهبران الهي 49
- آغاز سوء استفادهها از بيتالمال 50
- موارد استعمال «اتراف» و «اسراف» در قرآن و روايات 52
- لغت اسراف و اتراف 52
- كارشكني مترفين در برابر پيامبران 53
- نهجالبلاغه و مترفين 54
- اسراف و اتراف مقدمه سقوط ملتهاست 55
- مسرفين از نظر پيامبر اسلام 55
- علت سقوط فرانسه 58
- آمار مالياتها 59
- صورت ماليات دوره عباسي (زمان مامون) 60
- صورت ماليات زمان معتصم (ممالك شرقي) 61
- صورت ماليات ممالك غربي (زمان معتصم) 61
- ثروتهاي خلفا 62
- غلول 66
- پاسداران بيتالمال 67
- اسراف در تجمل 69
- تجمل در لباس 69
- تفنن در خوراك 72
- تجمل در اثاث و جواهرات 75
- اشاره 81
- وضع اقتصادي مردم 81
- چپاول سرسام آور شاه مخلوع در بيتالمال 86
- نگاهي به روش پيامبران و رهبران واقعي اسلام 87
- توجه به روش پيامبران و رهبران واقعي اسلام 87
- شرح واژهها 94
- فاطمه و حكومت پدر 95
- لباس پيامبر 97
- علي در برابر يك ثروتمند 99
- عواقب شوم اجتماعي اسراف 101
- كنيزان و غلامان خلفا 102
- تعداد كنيزان و غلامان خلفا 105
- اشاره 107
- قدرت كنيزان 107
- خليفه در سوگ كنيزك جان ميسپارد 109
- به خاطر كربلا رفتن كنيزك قبر امام حسين را شخم كرد 110
- بهاي كنيزان 112
- خواجگان 115
- خواجگاني در لباس زنانه 117
- عكس العمل آگاهان 133
- پاورقي 136
اما متاسفانه به جز چند سالي كه وجود پر بركت پيامبر اسلام (ص) در ميان امت بود، و دوران كوتاهي كه زمامداري جامعه اسلامي را اميرالمومنين (ع) به عهده داشت، قوانين و اصول اسلامي كم و بيش دستخوش تحولات گوناگون گشت، و چه بسا كه در مواردي حاكمان به ظاهر اسلامي آشكارا آنها را زير پا گذاشته و مورد استهزاء و تمسخر قرار ميدادند.
يكي از عناصر مهم حوزه اقتصاد اسلامي كه همواره از ناحيهي زمامداران جامعه نسبت به آن حساسيت ويژهاي ابراز ميشده، پديدهي بيتالمال است كه از آن به «مال الله» تعبير شده و متعلق به آحاد مسلمين است و بايد در ميان آنان تقسيم شده و به مصارف عمومي جامعه برسد. منابع مختلف ذخيرههاي بيتالمال، مصارف گوناگون آن و تاريخچهي تحولات و دگرگونيهائيكه بر آن عارض شده، بحثهائي است كه اين كتاب جهت تبيين آن نگارش يافته است.
در اين نوشتار نيز سعي بر اين است تا اين مطالب مورد كنكاش واقع شود كه بيتالمال چه نقش مهمي را در ساختار اقتصادي جامعه به عهده دارد، و چگونه بايد آنرا مورد بهرهبرداري سالم و صحيح قرار داد، و اينكه امام علي (ع) در دوران حكومت خود چه عنايت خاصي نسبت به ذخيرهي بيتالمال و بودجه مسلمين داشته و آن را همواره تحت اشراف عالي خود قرار داده است.
لازم به توضيح است كه مجموع اين كتاب سلسله بحثهائي از استاد معظم جناب آقاي حسين نوري دامت افاضاته ميباشد كه بخش دوم آن پيش از اين در يادنامهي