- پيشگفتار 1
- لزوم تشكيل حكومت در هر زمان 4
- نقش اقتصاد در پايداري حكومت 5
- بيتالمال چيست؟ 6
- تاريخچهي بيتالمال 7
- فرق بين ماليات و بيتالمال 10
- منابع درآمد بيتالمال در اسلام 11
- اشاره 12
- زكات 12
- مصرف زكات 14
- اشاره 16
- خمس 16
- مصرف خمس 17
- اشاره 19
- انفال 19
- مصرف غنائم جنگي 20
- مصرف انفال 20
- مصرف فيئي 23
- اشاره 23
- فيئي 23
- اشاره 25
- جزيه 25
- مصرف جزيه 26
- خراج 26
- اشاره 26
- خراج در آثار اسلامي به سه معني آمده 28
- مصرف خراج 30
- هدف علي از بدست گرفتن حكومت 31
- اعلام برنامه حكومت 32
- برنامه اصلاحي كامل علي در بيتالمال 34
- توزيع بيتالمال بر اساس مساوات 35
- تقسيم بيتالمال بطور مساوي از ديدگاه فقه اسلامي 36
- شيوه علي در تقسيم بيتالمال 39
- اشاره 39
- عكس العمل مخالفان و پاسخ علي 43
- سخن جرج جرداق در اين باره 45
- داستان آهن گداخته 46
- خطر سوء استفاده از بيتالمال و شيوه و روش رهبران الهي 49
- آغاز سوء استفادهها از بيتالمال 50
- موارد استعمال «اتراف» و «اسراف» در قرآن و روايات 52
- لغت اسراف و اتراف 52
- كارشكني مترفين در برابر پيامبران 53
- نهجالبلاغه و مترفين 54
- مسرفين از نظر پيامبر اسلام 55
- اسراف و اتراف مقدمه سقوط ملتهاست 55
- علت سقوط فرانسه 58
- آمار مالياتها 59
- صورت ماليات دوره عباسي (زمان مامون) 60
- صورت ماليات ممالك غربي (زمان معتصم) 61
- صورت ماليات زمان معتصم (ممالك شرقي) 61
- ثروتهاي خلفا 62
- غلول 66
- پاسداران بيتالمال 67
- تجمل در لباس 69
- اسراف در تجمل 69
- تفنن در خوراك 72
- تجمل در اثاث و جواهرات 75
- اشاره 81
- وضع اقتصادي مردم 81
- چپاول سرسام آور شاه مخلوع در بيتالمال 86
- توجه به روش پيامبران و رهبران واقعي اسلام 87
- نگاهي به روش پيامبران و رهبران واقعي اسلام 87
- شرح واژهها 94
- فاطمه و حكومت پدر 95
- لباس پيامبر 97
- علي در برابر يك ثروتمند 99
- عواقب شوم اجتماعي اسراف 101
- كنيزان و غلامان خلفا 102
- تعداد كنيزان و غلامان خلفا 105
- اشاره 107
- قدرت كنيزان 107
- خليفه در سوگ كنيزك جان ميسپارد 109
- به خاطر كربلا رفتن كنيزك قبر امام حسين را شخم كرد 110
- بهاي كنيزان 112
- خواجگان 115
- خواجگاني در لباس زنانه 117
- عكس العمل آگاهان 133
- پاورقي 136
خراج دهندگان توصيههاي عميق و ارزندهاي ميكند، در ضمن ميفرمايد:
«با توجه مهرآميز و عميق به اصلاح خراج دهندگان بپرداز، زيرا اصلاح آنها در حقيقت اصلاح عموم مردم غير از آنها است، و منافع و صلاح عموم بستگي به صلاح آنها دارد لان الناس كلهم عيان علي الخراج و اهله: «زيرا همگي روزي خوار خراج و خراج پردازنند» [60] از اين عبارت به خوبي استفاده ميشود كه «خراج» از بنيادهاي اساسي اقتصاد و رفاه زندگي عموم مسلمين و تامين معاش و مصالح آنها است، و به همين جهت بايد براي پربار كردن آن كوشش همه جانبه بعمل آيد.
هدف علي از بدست گرفتن حكومت
همانگونه كه قبلا گفتيم بحث و بررسي ما دربارهي بيتالمال بطور فشرده از ديدگاه اسلام است، پس از بررسي منابع درآمد بيتالمال، اكنون مناسب است كه به طرز توزيع عادلانه آن و به چگونگي شيوهي اميرمومنان علي (ع) در مورد بيتالمال از جنبههاي گوناگون به بررسي بپردازيم، با توجه به اينكه شيوهي آن حضرت كه بحق شخص دوم اسلام است، تابلوي واقعي و راستين از اسلام راستين ميباشد.
در اينجا نخست به فرازي از سخنان آن بزرگ مرد الهي كه هدف از بدست گرفتن حكومت را بيان ميكند ميپردازيم، كه آن را اساس سياست خود قرار داده و همهي شيوهايش از اين اساس سرچشمه ميگيرد.