- پيشگفتار 1
- لزوم تشكيل حكومت در هر زمان 4
- نقش اقتصاد در پايداري حكومت 5
- بيتالمال چيست؟ 6
- تاريخچهي بيتالمال 7
- فرق بين ماليات و بيتالمال 10
- منابع درآمد بيتالمال در اسلام 11
- اشاره 12
- زكات 12
- مصرف زكات 14
- اشاره 16
- خمس 16
- مصرف خمس 17
- اشاره 19
- انفال 19
- مصرف غنائم جنگي 20
- مصرف انفال 20
- مصرف فيئي 23
- اشاره 23
- فيئي 23
- اشاره 25
- جزيه 25
- مصرف جزيه 26
- خراج 26
- اشاره 26
- خراج در آثار اسلامي به سه معني آمده 28
- مصرف خراج 30
- هدف علي از بدست گرفتن حكومت 31
- اعلام برنامه حكومت 32
- برنامه اصلاحي كامل علي در بيتالمال 34
- توزيع بيتالمال بر اساس مساوات 35
- تقسيم بيتالمال بطور مساوي از ديدگاه فقه اسلامي 36
- شيوه علي در تقسيم بيتالمال 39
- اشاره 39
- عكس العمل مخالفان و پاسخ علي 43
- سخن جرج جرداق در اين باره 45
- داستان آهن گداخته 46
- خطر سوء استفاده از بيتالمال و شيوه و روش رهبران الهي 49
- آغاز سوء استفادهها از بيتالمال 50
- موارد استعمال «اتراف» و «اسراف» در قرآن و روايات 52
- لغت اسراف و اتراف 52
- كارشكني مترفين در برابر پيامبران 53
- نهجالبلاغه و مترفين 54
- مسرفين از نظر پيامبر اسلام 55
- اسراف و اتراف مقدمه سقوط ملتهاست 55
- علت سقوط فرانسه 58
- آمار مالياتها 59
- صورت ماليات دوره عباسي (زمان مامون) 60
- صورت ماليات ممالك غربي (زمان معتصم) 61
- صورت ماليات زمان معتصم (ممالك شرقي) 61
- ثروتهاي خلفا 62
- غلول 66
- پاسداران بيتالمال 67
- تجمل در لباس 69
- اسراف در تجمل 69
- تفنن در خوراك 72
- تجمل در اثاث و جواهرات 75
- وضع اقتصادي مردم 81
- اشاره 81
- چپاول سرسام آور شاه مخلوع در بيتالمال 86
- توجه به روش پيامبران و رهبران واقعي اسلام 87
- نگاهي به روش پيامبران و رهبران واقعي اسلام 87
- شرح واژهها 94
- فاطمه و حكومت پدر 95
- لباس پيامبر 97
- علي در برابر يك ثروتمند 99
- عواقب شوم اجتماعي اسراف 101
- كنيزان و غلامان خلفا 102
- تعداد كنيزان و غلامان خلفا 105
- اشاره 107
- قدرت كنيزان 107
- خليفه در سوگ كنيزك جان ميسپارد 109
- به خاطر كربلا رفتن كنيزك قبر امام حسين را شخم كرد 110
- بهاي كنيزان 112
- خواجگان 115
- خواجگاني در لباس زنانه 117
- عكس العمل آگاهان 133
- پاورقي 136
سخن جرج جرداق در اين باره
دانشمند و نويسندهي معروف مسيحي لبناني جرق جرداق آنچنان از اين روش
علي (ع) تحت تاثير قرار گرفته كه در ضمن گفتاري ميگويد:
«علي (ع) نخستين متفكر شرقي است كه دربارهي بيتالمال تعبراتي دارد حاكي از آنكه: بيتالمال از آن همهي تودهها است، و همه بطور مساوي از آن ميبرند، از نظر علي (ع) بيتالمال مال طبقهي حاكم و طبقهي اشراف نيست، آن حضرت به متصديان بيتالمال ميگويد:
«شما خزانهدار ملت و وكلاي امت هستيد» علي (ع) نخستين متفكر شرقي است كه دربارهي بيتالمال اين نظر را ابراز داشته، چنانكه اولين فرمانروائي است كه علاوه بر ابراز اين نظر، آن را اجرا كرده و به صورت قانون در آورده است، نظر علي (ع) نظري است كه بايد سرمشق دنياي متمدن، بلكه عاليترين دستور جهان بشريت باشد، حقيقتي را كه علي (ع) گفته، چند قرن بعد از آن پاسكال [79] فيلسوف فرانسوي به آن رسيده است … » [80].
دو نمونه از احتياط و سختگيري علي (ع) در بيتالمال
1- در كتاب بحار آمده علي (ع) به عاملين خود نوشت: «قلمهاي خود را دقيق بگيريد، و نزديك بهم بنويسيد، چيزي كه برايم مينويسيد، مطالب غير ضروري را حذف كنيد، در