- پيشگفتار 1
- لزوم تشكيل حكومت در هر زمان 4
- نقش اقتصاد در پايداري حكومت 5
- بيتالمال چيست؟ 6
- تاريخچهي بيتالمال 7
- فرق بين ماليات و بيتالمال 10
- منابع درآمد بيتالمال در اسلام 11
- اشاره 12
- زكات 12
- مصرف زكات 14
- اشاره 16
- خمس 16
- مصرف خمس 17
- اشاره 19
- انفال 19
- مصرف غنائم جنگي 20
- مصرف انفال 20
- مصرف فيئي 23
- اشاره 23
- فيئي 23
- اشاره 25
- جزيه 25
- مصرف جزيه 26
- خراج 26
- اشاره 26
- خراج در آثار اسلامي به سه معني آمده 28
- مصرف خراج 30
- هدف علي از بدست گرفتن حكومت 31
- اعلام برنامه حكومت 32
- برنامه اصلاحي كامل علي در بيتالمال 34
- توزيع بيتالمال بر اساس مساوات 35
- تقسيم بيتالمال بطور مساوي از ديدگاه فقه اسلامي 36
- شيوه علي در تقسيم بيتالمال 39
- اشاره 39
- عكس العمل مخالفان و پاسخ علي 43
- سخن جرج جرداق در اين باره 45
- داستان آهن گداخته 46
- خطر سوء استفاده از بيتالمال و شيوه و روش رهبران الهي 49
- آغاز سوء استفادهها از بيتالمال 50
- موارد استعمال «اتراف» و «اسراف» در قرآن و روايات 52
- لغت اسراف و اتراف 52
- كارشكني مترفين در برابر پيامبران 53
- نهجالبلاغه و مترفين 54
- مسرفين از نظر پيامبر اسلام 55
- اسراف و اتراف مقدمه سقوط ملتهاست 55
- علت سقوط فرانسه 58
- آمار مالياتها 59
- صورت ماليات دوره عباسي (زمان مامون) 60
- صورت ماليات ممالك غربي (زمان معتصم) 61
- صورت ماليات زمان معتصم (ممالك شرقي) 61
- ثروتهاي خلفا 62
- غلول 66
- پاسداران بيتالمال 67
- تجمل در لباس 69
- اسراف در تجمل 69
- تفنن در خوراك 72
- تجمل در اثاث و جواهرات 75
- اشاره 81
- وضع اقتصادي مردم 81
- چپاول سرسام آور شاه مخلوع در بيتالمال 86
- توجه به روش پيامبران و رهبران واقعي اسلام 87
- نگاهي به روش پيامبران و رهبران واقعي اسلام 87
- شرح واژهها 94
- فاطمه و حكومت پدر 95
- لباس پيامبر 97
- علي در برابر يك ثروتمند 99
- عواقب شوم اجتماعي اسراف 101
- كنيزان و غلامان خلفا 102
- تعداد كنيزان و غلامان خلفا 105
- اشاره 107
- قدرت كنيزان 107
- خليفه در سوگ كنيزك جان ميسپارد 109
- به خاطر كربلا رفتن كنيزك قبر امام حسين را شخم كرد 110
- بهاي كنيزان 112
- خواجگان 115
- خواجگاني در لباس زنانه 117
- عكس العمل آگاهان 133
- پاورقي 136
القاء معاني ميانهروي نمائيد، از زيادهروي دوري گزينيد، زيرا اموال مسلمانان نبايد ضرر ببيند و حيف و ميل گردد». [81].
2- در نامهاي علي (ع) به زياد بن ابيه جانشين فرماندارش عبدالله بن عباس كه در بصره بود چنين نوشت: «سوگند راست به خدا اگر به من خبر برسد كه تو در اموال مسلمين چيز كم يا زيادي خيانت كردهاي، آنچنان بر تو سخت گيرم كه ترا كم سايه و گران پشت و ذليل و بر كنار شدهي از مقام گرداند» [82] (يعني طوري با تو رفتار كنم كه تهي دست گشته و توانائي كشيدن بار روزي خود و خانوادهات را نداشته باشي و در نتيجه خوار گردي).
داستان آهن گداخته
از جمله مطالبي كه حاكي از عدالت دقيق علي (ع) و نحوهي تقسيم بيتالمال بر اساس مساوات از ناحيهي آن حضرت است، داستان «آهن گداخته» با برادرش عقيل و ماجراي «رشوهي» هديه نماي اشعث بن قيس است كه شرح آنرا در كلام 224 نهجالبلاغه چنين ميخوانيم:
و الله لان ابيت علي حسك السعدان مسهدا و اجر في الاغلان مصفدا، احب الي من ان القي الله و رسوله يوم القيامه ظالما لبعض العباد و غاصبا لشيء من الحطام، و كيف اظلم احدا لنفس يسرع الي البلي قفولها، و يطون في الثري حلولها و الله لقد رايت عقيلا و قد املق حتي استماحني من بركم صاعا و رايت صبيانه شعث الشعور، عبر الالوان من فقر هم كانما سودت وجوههم بالعظلم و عاودني موكدا و كرر علي القول مرددا فاصغيت اليه سمعي فظن