- تعريف پزشك و پزشكي در عرف جوامع اسلامي از زبان علما و دانشمندان 1
- مفهوم طبابت و مقام طبيب در عرف اسلام 1
- شفا و شفا 2
- وظيفه پزشكان در درمان بيماريها 2
- چرا به طبيب طبيب ميگويند؟ 2
- طب در نهجالبلاغه 3
- طب و طبابت 3
- دوا و دارو و درمان (تداوي) 4
- شفا 4
- مرض و بيماري 5
- بحث درباره مهمترين موضوعات طب در نهجالبلاغه 6
- قرآن 9
- سخنان گوهربار حضرت درباره وسايل شفا و درمان 9
- فهرست بيماريهايي كه مداوا و شفاي آنها مورد بحث قرار گرفته است 9
- فهرست وسايل شفا و درمان 9
- خطبه 175 10
- خطبه 109 10
- خطبه 189 11
- اسلام 12
- تقوا 14
- طاعت 16
- حكمتهاي كوتاه مربوط به دارو و درد 17
- نظري به طب پسيكو سوماتيك و رابطه تن و جان با روان (مسئله بيماري دل) 19
- انسان براي بقاي خويش در اجتماع خويش به چه چيزهائي نياز دارد؟ 22
- رابطه بين روان و تن يا جان و دل 22
- اساس درمان شايعترين بيماريهاي رواني (بيماريهاي دل) 25
- اشاره 26
- تحليل رواني و پسيك آناليز (PSYCHANALYSIS) 26
- اصول روشهاي درمان به سبك امروزي 26
- روش القائي يا تحت تاثير قرار دادن حواس بيمار يا (SUGGESTION) 26
- متقاعد ساختن بيمار يا (PERSUASION) 26
- گوش دادن يا باصطلاح دل دادن به بيمار 27
- اصول روش درمان بر مبناي نهجالبلاغه روش علوي 27
- خواب كردن يا هيپنوز 27
- دارو 27
طب در نهجالبلاغه
اشاره
براي بررسي موضوعهايي كه در نهجالبلاغه درباره مسائل مربوط به طب و طبابت و بيماري و درمان آمده ما به بحث زير مراجعه كرديم: طب و طبيب- شفا- تداوي و داء و دواء- مرض، منابعي كه به آن رجوع كرديم بقرار زير است:
1- ترجمه و شرح نهجالبلاغه بقلم فيض الاسلام چاپ 1351 ش. تهران.
2- نهجالبلاغه ضبط شده بوسيله دكتر صبحي الصباح چاپ بيروت 1967. م.
3- شرح نهجالبلاغه تاليف ابن ابيالحديد به تحقيق محمد ابوالفضل ابراهيم دار احياء الكتب العربيه قاهره 1959. م.
4- الكاشف عن الفاظ نهجالبلاغه في مشروحه تاليف سيد جواد مصطفوي خراساني- دارالكتب الاسلاميه تهران 1354. ش.
و چون فراوانترين و دسترس ترين آنها در زبان فارسي كتاب فيض الاسلام بود بيشتر آن را ملاك قرار داده و حتي الامكان در داخل پرانتز اشاره به شمارههاي منابع در كتاب الكاشف كردهايم- نام اختصاري قسمتهاي مختلف را طبق نظريه مولف الكاشف- ط- براي خطبهها و- ر- براي رسائل و مكاتبات و- ح- براي حكمتها انتخاب كردهايم- ضمنا براي اينكه شاهدي از موضوع مورد اشاره آورده باشيم كه راهنماي يافتن اصل منبع باشد جمله يا قسمتي از جمله را كه بموضوع مربوط ميشود آوردهايم كه با اختلاف شماره گذاري مطالب خطبهها و رسائل و حكمتها يافتن آنها آسانتر باشد.
اينك فهرست قسمتهاي مطالعه شده و منابع آنها را در زير ميآوريم و سپس به بحث در مهمترين آنها بطور كلي خواهيم پرداخت.
طب و طبابت
مادائكم ماطبكم: ط 29
الهم قد ملت اطباء: ط 120(119)
الي ما كان عوده الاطباء: ط 212 (219)
طبيب دوار بطبه ط 107 (106) قسمت سوم